Terug naar agressie
Informatie
geschatte leestijd 2 min

Omgaan met agressief gedrag van mensen met dementie

Je naaste met dementie heeft net als ieder mens behoefte aan comfort en rust, sociale contacten en prikkels. Ze wil zich net als iedereen graag prettig voelen. Alleen kan ze steeds minder goed haar wensen kenbaar maken en haar impulsen beheersen. Ze herkent haar behoeften misschien meer niet als zodanig. Of ze weet er geen weg mee en kan niet meer op de gebruikelijke manier vragen om de vervulling ervan. Dat onvermogen kan tot uiting komen in agressief gedrag jegens jou en anderen in haar omgeving.

Fysieke en verbale agressie

Agressief gedrag komt voor in alle stadia van dementie. Dat gedrag is niet persoonlijk bedoeld, maar een symptoom van de ziekte. Je naaste kan op onverwachte momenten beginnen te schelden of te dreigen. Ze kan lichamelijk geweld gebruiken en je knijpen, slaan, schoppen en bijten. Haar boosheid kan zich ook uiten in ongewenste intieme aanrakingen, driftbuien en ongeremde woede. Daar kan ze niets aan doen. Je naaste heeft geen controle over dit boze gedrag.

En die keer dat hij een mes pakte en zo voor me stond. Ik heb toen heel duidelijk gezegd: Wim, dit doen we niet. Hij schrok wel degelijk en was daarna heel verdrietig.

Elly (76)

Waar komt de boosheid vandaan?

Je naaste wordt geconfronteerd met haar eigen onvermogen en afhankelijkheid. Ze begrijpt situaties niet goed meer en kan ze dus niet meer goed beoordelen. Ze kan zich bedreigd voelen. Voor iemand die altijd goed voor zichzelf heeft kunnen zorgen, is afhankelijkheid vernederend. Agressie doet zich vaak voor tijdens de lichamelijke verzorging. Je naaste schaamt zich dan wellicht omdat ze niet meer zelf naar het toilet kan of zichzelf kan afdrogen na het douchen. Ook door angst- en paniekgevoelens kan ze van zich af slaan. Ze wil zichzelf dan beschermen.

Andere oorzaken van agressief gedrag kunnen zijn:

  • eisen en verwachtingen waaraan je naaste niet kan voldoen;
  • frustratie omdat eenvoudige taken niet lukken;
  • mensen die dichtbij haar komen zonder dat je naaste begrijpt waarom;
  • wanen en hallucinaties;
  • woede door verminderde impulscontrole.

Elke morgen is het een gevecht; ze wil niet in de taxi naar de dagopvang. Dan druk ik haar het busje in en zeg tegen de chauffeur: rijden. En ’s avonds komt ze vrolijk thuis. Dus ja…

Chris (68)

Wat kun je doen?

Als je met agressie van je naaste te maken hebt, kun je het volgende doen.

  • Lees de praktische tips voor het omgaan met agressief gedrag. Daarin staat hoe je het gedrag kunt voorkomen en wat je kunt doen op het moment dat je ermee te maken hebt.
  • Zorg voor een rustige, dagelijkse routine met voldoende beweging. Dat is belangrijk voor het gevoel van veiligheid en geborgenheid van je naaste.
  • Neem de tijd om uit te leggen wat er gebeurt. Praat met een zachte stem (maar niet op een betuttelende toon), spreek langzaam en gebruik korte zinnen.
  • Zorg goed voor jezelf en schroom niet om je huisarts of casemanager te raadplegen. Soms kunnen kalmerende medicijnen helpen.

Wat kun je beter laten

  • Je naaste kan niet goed tegen haast en ongeduld. Het gaat bij haar niet meer zo snel als je gewend bent. Wees dus niet te gehaast.
  • Je naaste alles uit handen nemen. Het is vaak goed bedoeld, maar daarmee bevestig je dat ze het niet meer zelf kan.
  • Jezelf wegcijferen. Blijf niet zitten met je vragen en zorgen, maar praat erover met familie, vrienden, de Alzheimer telefoon of via contact met lotgenoten. De Alzheimer telefoon is dagelijks bereikbaar via het gratis telefoonnummer 0800 5088 tussen 9.00 en 23.00 uur.

 

0 reacties

Samen met jou en andere mantelzorgers willen we ontdekken wat we nog allemaal kunnen verbeteren aan dementie.nl.

Geef ons advies