Tip
geschatte leestijd 3 min

Tips om je naaste te laten stoppen met autorijden

Als bestuurder van een auto is het belangrijk dat je de weg kunt vinden en verkeerssituaties goed kunt beoordelen en inschatten. Wanneer je naaste dementie heeft, nemen deze vaardigheden af. Het is niet meer veilig om je naaste te laten autorijden. Met onderstaande tips zorg je dat je naaste niet meer de weg opgaat.

Is het nog verantwoord?

Wanneer je naaste de diagnose dementie krijgt, is zij in principe onbevoegd om auto te rijden. Ze is vanaf dat moment niet meer verzekerd als ze een ongeluk veroorzaakt. Alleen in het geval van (zeer) lichte dementie kan iemand een speciale rijtest doen bij het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR). Als je naaste daarvoor slaagt, wordt het rijbewijs voor een jaar verlengd. In het artikel Autorijden en dementie lees je meer over de (on)bevoegdheid van je naaste om auto te rijden. 

De kans is echter groot dat je naaste niet wil stoppen met rijden. Bijvoorbeeld omdat ze niet doorheeft dat haar rijvaardigheid achteruitgaat (‘Ik heb toch nog geen ongeluk gehad?’) of omdat ze de diagnose dementie ontkent. In dat geval zal je naaste de noodzaak van een rijtest of het stoppen met rijden niet inzien en zul je moeten ingrijpen. Zowel voor de veiligheid van je naaste, als voor de andere deelnemers in het verkeer.

Tips om je naaste te laten stoppen met autorijden 

  • Probeer eerst het gesprek aan te gaan met je naaste. Vertel waarom het gevaarlijk is dat je naaste nog rijdt. Speel in het gevoel in door te vragen of ze wil stoppen aangezien jij bezorgd bent en wijs op het gevaar voor overige weggebruikers.
  • Soms helpt het als een persoon met aanzien vertelt of in een brief uitlegt dat iemand niet meer mag rijden. Vraag gerust de huisarts of wijkagent om hulp.
  • Wees voorzichtig met onderhandelen. Bij een verschil in inzicht over de rijvaardigheid kunnen verschillende familieleden in discussie gaan met je naaste. Ze proberen bijvoorbeeld afspraken te maken om je naaste alleen overdag te laten rijden of alleen in een bekende omgeving. Het succes van onderhandelen is wisselend, omdat mensen met dementie de afspraken vaak minder goed kunnen onthouden.
  • Bied jezelf aan als chauffeur, of stel met familie en vrienden een rijschema op. Je wilt je naaste haar uitjes immers niet onthouden.
  • Maak van autorijden een gezamenlijke activiteit. Jij rijdt en je geeft je naaste een andere taak, zoals het bedienen van de radio. Dit kan voorkomen dat je naaste zich gaat vervelen en liever zelf zou willen rijden.
  • Voorkom dat je naaste zich herinnert dat ze graag autorijdt. Parkeer de auto om de hoek en leg de autosleutels weg.
  • Ruil de auto in voor een ander merk of model. Als je naaste de auto niet kent, is de kans groter dat ze een ander laat rijden.
  • Je kunt de auto ook onklaar maken. Bijvoorbeeld door de garage een startonderbreker te laten installeren die moet worden gedeactiveerd om de auto te starten.
  • Heb je zelf geen rijbewijs en bracht je naaste je vroeger vaak met de auto ergens naartoe? Laat dan toch de verkeersveiligheid voorgaan boven de verleiding je partner met dementie achter het stuur te laten zitten.
  • Laat je inspireren door onderstaande video. Hierin vertelt mantelzorger Marjolijn hoe ze haar vader liet stoppen met autorijden.  

    Ervaring van Marjolijn: 'Hoe je omgaat met autorijden'

Wanneer je naaste echt weigert te stoppen met rijden   

  • Als je naaste echt niet wil stoppen met rijden is het verstandig om de situatie met professionele zorgverleners te bespreken. Zij kunnen je advies geven dat past bij jou en je naaste met dementie.
  • Je kunt ook zelf via een brief aan het CBR vertellen dat je naaste niet meer goed rijdt. Beschrijf met concrete voorbeelden en feiten waarom het rijden niet meer veilig is. Laat deze brief mede-ondertekenen door een onafhankelijk andere persoon (zoals een familielid, buurman of hulpverlener). Je naaste wordt na een dergelijke melding altijd opgeroepen voor een (onvrijwillig) onderzoek met rijtest. Als ze dit onderzoek weigert, wordt het rijbewijs direct ingevorderd en ongeldig verklaard.
  • Je kunt ook naar de politie gaan om te vragen of zij je naaste in de gaten wil houden. Als de politie opvallend rijgedrag of verwardheid opmerkt, kan zij daarvan melding doen bij het CBR. Het CBR kan vervolgens het verplichte rijonderzoek opleggen.

Bekijk hoe anderen het deden

‘Moeten we het rijbewijs al afpakken’ is een bekend dilemma voor mensen met een naaste met dementie. In onderstaande video vertellen mantelzorgers wanneer ze besloten dat hun naaste echt niet meer de weg op kon en wat ze toen deden.

Moeten we het rijbewijs afpakken?
Dillema's bij dementie

Hoe zorgde jij dat je naaste stopte met autorijden? Deel jouw tip in een reactie. Samen weten we meer.

Autorijden en rijbewijs

Wiebo werkte tot zijn pensioen in 2014 als neuropsycholoog en bijzonder hoogleraar Verkeersgeneeskunde en Neuropsychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen en het UMCG.

Stel je vraag >
0 reacties