Terug naar communiceren
Informatie
geschatte leestijd 2 min

Communiceren in een gevorderd stadium van dementie

Naarmate de dementie verder vordert is de gebruikelijke communicatie met woorden soms niet meer goed mogelijk. Maar als praten moeilijker gaat, kun je wel op allerlei andere manieren contact hebben en duidelijk maken dat je naaste belangrijk voor je is.

Korte vragen stellen

Wil je dat je naaste iets gaat doen, vraag haar dat dan vlak voor het moment dat het moet gebeuren. Gebruik korte, gerichte vragen en geef niet meer dan één boodschap per keer. Stel je vraag zo dat de kans op falen het kleinst is. Zo voorkom je dat je naaste zich onzeker gaat voelen en bang is om dingen fout te doen.

Vraag liever ook niet naar het waarom van iets: je naaste zal er vaak geen antwoord op weten.

Gespreksonderwerpen vinden

Tijdens gesprekken met je naaste zul je merken hoe vaak je in het dagelijks spraakgebruik in de verleden tijd praat. Maar dat is voor haar steeds moeilijk te begrijpen. ‘Heb je lekker geslapen?’ is al een lastige vraag. Gesprekken zijn niet langer bedoeld om informatie uit te wisselen. Daar zul je aan moeten wennen. Toch is het belangrijk om met je naaste te blijven praten. Zo breng je aan haar over dat je warmte voor haar voelt en aandacht voor haar hebt. Je naaste onthoudt misschien niet wat je vertelt, maar ze geniet wel van je verhalen. Zeker als je praat over iets wat ze op dat moment kan zien, ruiken of aanraken, zal ze dat prettig vinden. Foto’s zijn daarbij een handig hulpmiddel.

Ik weet mogelijk niet meer wie u bent, ook al ken ik u al heel lang. Zeg me wie u bent en hoe wij elkaar kennen.

Hans (95)

Communiceer met beelden

Wanneer je naaste moeite heeft met spreken, kun je proberen of communiceren met plaatjes beter werkt. Maak kaartjes met foto’s of pictogrammen van woorden en handelingen die jullie veel gebruiken. Op de website sclera.be vind je honderden pictogrammen, die je gratis kunt downloaden. Je kunt de kaartjes uitprinten en plastificeren, of de beelden opslaan op de computer. Door het laten zien van een bepaald plaatje, maak je elkaar duidelijk wat je wilt zeggen.

Lichaamstaal is belangrijk

Meer dan de helft van alle communicatie is non-verbaal.  En je naaste wordt steeds gevoeliger voor non-verbale communicatie en lichaamstaal. Hoe je iets zegt, is belangrijker dan wat je zegt. Ook al zeg je iets in woorden die je naaste niet begrijpt, ze begrijpt je lichaamstaal wel. Houd daarom altijd oogcontact en praat met gebruik van je handen, je gezichtsuitdrukking en je ogen. Raak haar aan als dat haar geruststelt. Ook je stemgeluid en toon zijn belangrijke communicatiesignalen voor je naaste. 

Omgekeerd is de lichaamstaal van je naaste een belangrijke informatiebron voor jou. Uit haar lichaamstaal kun jij opmaken hoe ze zich voelt en wat ze je probeert duidelijk te maken. Iemand anders ziet het misschien niet, maar jij ziet aan de twinkeling in haar ogen dat ze geniet.

Doen in plaats van praten

Als praten niet meer gaat, maak dan op een andere manier duidelijk dat je er voor haar bent. Een aanraking, kus of knuffel is een mooie manier om je genegenheid te tonen. Je kunt je naaste voorlezen en samen een boek of fotoalbum bekijken. Ga naar buiten als het lekker weer is en eet samen een ijsje. Maar je kunt ook haar nagels vijlen of zachtjes haar handen met crème masseren. 

Ik kneep zachtjes in mijn moeders wangen en zei: “Wat hebben we het toch gezellig samen.” Ze glimlachte.

Ingrid (56)

 

1 reactie
Tonen: Nieuwste reacties
Jouw laatste reactie op dit artikel
E

Erna

Ik had in het verleden te maken met dementie

Mijn moeder stierf in januari 2015. Zij leed al langer aan Alzheimer, maar dat werd verergeren doordat ze binnen 3 maanden totaal blind werd. Waarschijnlijk doordat zij pijnstillers Kreeg die ervoor zorgde dat zij het licht in haar ogen verloor. Dat was een verschrikkelijke tijd. Zowel voor haar, voor ons, maar ook voor de verzorgende. Zij moesten ook leren hoe daarmee om te gaan. Daarvoor was zij vrolijk en zong het hoogste lied enwas de vriendelijkheid zelve. Voor zij blind werd Namen wij haar vaak mee het dorp in. Kopje koffie en een gebakje waren voor haar een heerlijke traktatie. Ook genoot zij om uit eten te gaan. Ook stelden wij cd's samen met veel muziek uit haar jeugd afwisselend met leuke verhalen. Vooral muziek deed haar veel. Soms kwamen herinneringen terug en bleef zij voor een korte periode helder. Muziek bleek een enorm goede therapie te zijn. De laatste weken waren rampzalig. Zij zag niets en vroeg steeds of het licht aan kon. Samen met de verzorgende probeerden wij het zo makkelijk als mogelijk te maken, wat helaas niet lukte. Van een vrolijke blije vrouw werd zij een triest bang vogeltje en er is niets zo erg dan je moeder te zien huilen, terwijl je niets kunt doen. Ook muziek werkte niet meer. Alzheimer is een rot ziekte, maar het feit dat zij binnen een paar dagen totaal blind werd, maakte het nog erger.
Wij wilden ervoor zorgen dat zij zich zo comfortabel mogelijk voelde. De pijnstillers zorgden er wel voor, maar ook dat signalen niet meer duidelijk waren, waardoor een goede diagnose niet mogelijk was. Ik adviseer mensen dan ook altijd eerst duidelijkheid van de klachten en pas dan zorgen dat de pijn wordt bestreden. Je voorkomt er veel leed door.

10 januari 2017

Samen met jou en andere mantelzorgers willen we ontdekken wat we nog allemaal kunnen verbeteren aan dementie.nl.

Geef ons advies