Terug naar communiceren
Ervaringsverhaal
geschatte leestijd 2 min

De letters verstoppen zich in zijn hoofd

Martin (53)
Martin en zijn vader

‘Mijn vader wordt steeds minder wie hij was en steeds meer wie hij niet wil zijn. Hij vergeet de tijd, zoekt naar woorden en heeft moeite met alles wat vroeger vanzelfsprekend was. Soms beseft hij wat gaande is, dat het einde is begonnen. Dat zijn de pijnlijke momenten, momenten van onmacht. Bijvoorbeeld als hij wat wil zeggen en de letters zich verstoppen in zijn hoofd. Zonder woorden verdwijnt de zin.’

‘Welke dag is het vandaag?’, vraagt hij, terwijl hij zijn koffie drinkt in de brasserie van het revalidatiecentrum waar hij verblijft totdat er een permanente plek in een verpleeghuis vrijkomt. 
‘Maandag,’ antwoord ik.
‘En wat is het dan morgen?’
‘Morgen is het dinsdag.’
‘En vandaag?’
‘Vandaag is het maandag.’
Dan blijft het een paar seconden stil. ‘En welke dag is het morgen?’
Zo gaat het nog een paar keer heen en weer, zo gaan onze gesprekken vaak. Omgaan met iemand die lijdt aan dementie is een oefening in geduld en dus herhaal ik gewoon de herhalingen van mijn herhalingen van mijn herhalingen...

Steeds vaker, steeds beter ook, kan ik de zinnen die hij wil, maar niet kan uitspreken, afmaken. En zo voeren we dan toch onze gesprekken die over niets gaan, maar voor hem veel betekenen. Zijn wereld is immers niet groter dan zijn kamer, de afdeling waar hij verblijft en zijn medebewoners. Elk bezoekje van de mensen die dichtbij hem staan is een welkome afleiding.

Leven in het hier en nu, de ultieme wens van velen in onze drukbezette maatschappij, is niet wat het lijkt. Zonder toekomst en met steeds minder verleden wordt het heden benauwend, beklemmend. Als zoon, als mantelzorger, is het hard om te zien hoe mijn vader steeds meer verdwaalt in die dikke mist die Alzheimer om hem heen creëert. Het enige wat ik kan doen, is hem af en toe letterlijk verlichten, aandacht geven, in de schijnwerpers zetten en ontlasten, door zo veel mogelijk wat hij niet meer kan voor hem te doen. En dat wordt steeds meer, want mijn vader leeft in omgekeerde volgorde. Alles wat hij geleerd heeft om te worden wie hij was, wordt hem beetje bij beetje weer ontnomen. Zoals Klaas Vaak een kind in slaap wiegt, strooit Alzheimer de nevel over hem, de oudere met dementie, uit. De nevel van het vergeten, de nevel van het verliezen, de nevel van het verdwalen. De nevel die hem vroeg of laat fataal zal worden. Als mantelzorger, maar vooral als zoon, kan ik hier alleen maar mee omgaan door die mantel steeds vaker uit te doen, door afstand te nemen. Door het kwijtraken los te laten. Wetende dat hij op de momenten dat ik er niet ben, omringd is door fantastische, lieve mensen die hem de beste zorg geven die hij zich maar kan wensen.

Ik rij hem in zijn rolstoel naar de lift die ons naar boven brengt, naar zijn kamer. Onderweg zegt hij, zoals elke dag, dat hij ‘vanavond maar eens vroeg naar bed gaat’. Voordat hij zich uit zijn rolstoel op zijn bed laat vallen, moet hij, zoals altijd, nog even plassen. Ik open voor hem de deur en kijk hoe hij naar het toilet sloft.

‘Welke dag is het nou ook al weer vandaag?’
‘Vandaag is het maandag.’
‘En morgen?’
Nu ben ik even stil. ‘Morgen? Euh, morgen kom ik weer langs…’
‘Fijn! Ik vind het fijn als je langskomt.’

Martin (53)

Foto: privéfoto van Martin en zijn vader

De vader van Martin is op 4 maart 2017, veel eerder dan verwacht, overleden.

2 reacties
Tonen: Nieuwste reacties
Jouw laatste reactie op dit artikel
M

Marianne

Mijn (schoon)ouder heeft dementie

Je gaat met enorm veel liefde en geduld met je vader om. Zo probeer je toch te genieten van de dingen die jullie samen meemaken. Al zijn ze nog zo eenvoudig.

26 februari 2017
Jouw laatste reactie op dit artikel
M

Martin

Het verhaal van Martin en zijn vader kan ik onbeschrijfelijk goed begrijpen en plaatsen. Ik (ook Martin) en mijn moeder maken op dit moment de mistflarden van Alzheimer mee. Het herhalen op de vraag hoe onze vakantie was geeft me soms het idee dat ik vaker met vakantie ga dan vroeger. Nu het traject naar definitieve opname steeds wordt ontrafeld zal ook mojn moeder, net als de vader van martin, langzaam maar zeker naar een verzorgde plaats gaat waarbij wij ook onze mantel kunnen afleggen en vertrouwen op goede zorg.
Martin, heel mooi geschreven.

25 februari 2017

Samen met jou en andere mantelzorgers willen we ontdekken wat we nog allemaal kunnen verbeteren aan dementie.nl.

Geef ons advies