Terug naar crisisopname
Informatie
geschatte leestijd 5 min

Hoe ga je om met opname in het ziekenhuis?

Een ziekenhuisopname is een ingrijpende gebeurtenis voor je naaste met dementie. De omgeving is onbekend en er gebeurt van alles met haar wat zij misschien niet begrijpt en haar onzeker of bang maakt. De informatie en adviezen in dit artikel kunnen je helpen om met deze situatie om te gaan.

Aandachtspunten voor het intakegesprek

Opname in een ziekenhuis is extra moeilijk voor je naaste met dementie. Ze kan zich er erg onveilig voelen en de kans op complicaties is groter dan gemiddeld. Bespreek daarom, als het mogelijk is, vooraf de opnameduur met de behandelend specialist en probeer de ziekenhuisopname zo kort mogelijk te houden.

Bespreek in het intakegesprek of je tijdens onderzoeken en buiten de reguliere bezoekuren aanwezig mag zijn om haar te helpen en op haar gemak te stellen. Betrek je naaste bij het gesprek en laat haar zo veel mogelijk zelf vertellen wat ze wil. Welke gewoonten wil ze handhaven? Het komt vaak voor dat ziekenhuismedewerkers zich alleen richten tot jou als mantelzorger. Aarzel dan niet om het personeel advies te geven over de omgang met je naaste. Er is namelijk nog veel onbekendheid over dementie, ook in het ziekenhuis.

‘Ze hadden het steeds over ‘uw man’ en keken hem zelf niet eens aan. Bert staarde uiteindelijk maar wat uit het raam en keek heel ongelukkig. Ik had er eigenlijk wat van moeten zeggen.’

Trudy (74)

Voorbereiding van de opname

Stel de casemanager van je naaste op de hoogte van de opname. Hij of zij kan omgangstips geven aan de ziekenhuismedewerkers en later, als de opname bijna voorbij is, meedenken over de voorbereiding van het ziekenhuisontslag en, indien nodig, de invulling van de thuiszorg.

Verder is het goed om de verpleging te vragen afspraken over de dagelijkse gang van zaken op papier te zetten. Die gang van zaken kun je dan bespreken met je naaste. Na opname hang je de afspraken op haar kamer, zodat ze kan kijken wat er op welk moment gaat gebeuren. Neem wat persoonlijke dingen mee die voor je naaste vertrouwd zijn. Foto’s bijvoorbeeld, of een favoriet beeldje of vaas. Haar eigen dag- en nachtkleding, kamerjas en sloffen zijn uiteraard prettiger dan ziekenhuiskleding.

De apotheek van je naaste kan een actueel medicatieoverzicht geven. De medicijnen kun je meenemen naar het ziekenhuis. Ook verzekeringspapieren, een geldig identiteitsbewijs en toiletartikelen zijn verstandig om mee te nemen. Verder kun je denken aan wat kleingeld, iets te lezen of handwerken en bijvoorbeeld een iPad.

Afspraken over extra ondersteuning

Bespreek met de verpleegkundigen op de afdeling óf en zo ja, welke zorg jij eventueel op je kunt nemen. Wanneer jij je naaste bijvoorbeeld mag helpen met douchen, aankleden, eten of tandenpoetsen, dan zal haar dit veel meer rust geven. Het is soms mogelijk om te blijven logeren op de kamer of op de afdeling van je naaste. Vraag in elk geval of de verpleegkundigen ‘s nachts een bedlampje aan laten en maak de weg naar het toilet zo duidelijk mogelijk. Nachtelijk dwalen wordt vaak veroorzaakt doordat iemand met dementie de wc niet kan vinden. Te vaak wordt daarom rustgevende medicatie voorgeschreven terwijl het eenvoudiger op te lossen is. 

‘Harm kon ’s nachts het toilet niet vinden. Ik heb toen geeltjes op zijn nachtkastje, de muur en de wc-deur geplakt om hem de weg te wijzen. Dat hielp.’

Jacqueline (59)

Het is verstandig om ziekenhuismedewerkers erop te wijzen dat onderzoeksruimten voor je naaste onveilig kunnen aanvoelen, omdat er voor haar geen herkenningspunten zijn. Vraag of je kunt meegaan naar het onderzoek, of dat er vrijwilligers zijn die dat doen. Het helpt ook als ziekenhuispersoneel rustig aan je naaste uitlegt wat er gaat gebeuren en, bijvoorbeeld bij bloedprikken, ook het spuitje toont. Continue geruststelling – bovenal op de juiste toon – is belangrijk. Je naaste voelt namelijk haast en ongeduld haarfijn aan.

Wel of niet laten opereren?

Mensen met dementie reageren vaak slecht op narcose. Hun verwarring neemt toe, en het verstandelijk functioneren gaat achteruit. Dit kan herstellen en gebeurt waarschijnlijk ook als je naaste beginnende dementie heeft. Mensen met ernstige dementie herstellen na een narcose zelden tot het eerdere functioneringsniveau. De duur van de anesthesie is hierop van invloed.

‘Mijn moeder is nooit meer helemaal de oude geworden na haar operatie. Fysiek niet, maar zeker ook geestelijk niet. Daar had de arts voor moeten waarschuwen, vind ik.’

Marijke (53)

Het is van belang om de voor- en nadelen van een operatie goed af te wegen, samen met de specialist. Dragen de voordelen van de operatie voldoende bij aan de kwaliteit van leven van je naaste om de risico’s te accepteren? Kijk daarbij ook naar haar wensen. Misschien kan ze zelf aangeven wat ze wil, of heeft ze haar wensen schriftelijk laten vastleggen. Het is dan bekend in hoeverre ze behandeld wil worden. Sommige mensen met dementie willen maximale behandeling, terwijl anderen alleen kiezen voor pijnbestrijding.

Extra ondersteuning bij operaties

Een operatie kan voor je naaste een heel ingrijpende gebeurtenis zijn. Vraag daarom of je mee mag naar de inslaap- en uitslaapkamer. Een vertrouwd gezicht kan haar veel rust geven. Is operatiekleding verplicht? Vraag dan of je haar mag helpen de operatiekleding aan te trekken, om onbegrip te voorkomen. Het kan haar ook helpen als je na de operatie blijft logeren. Een infuus, katheter en mogelijk verplichte bedrust kunnen je naaste veel onrust opleveren. Jouw aanwezigheid biedt dan afleiding.

Vraag voor de operatie of er een beleid is ten aanzien van een

delier

Delier

Een delier (of delirium) is een plotseling optredende ernstige verwardheid. Mensen boven de zeventig jaar hebben een grotere kans om plotseling verward te raken. Een delier heeft een lichamelijke oorzaak. Het ontstaat door een ernstige ziekte, narcose, infectie of trauma, in combinatie met een zwakkere gezondheid door bijvoorbeeld hoge leeftijd, cognitieve stoornissen of dementie. Mensen met een delier hebben vaak een wisselend bewustzijn en kunnen zich moeilijk concentreren.

. Dit is een plotseling optredende ernstige verwardheid die vaak optreedt na een narcose. Goed omgaan met een delier kan het herstel bespoedigen.

Praktische tips

Hieronder volgen nog enkele praktische wenken voor wanneer je naaste moet worden opgenomen:

  • In het ziekenhuis heb je vaak te maken met meerdere specialisten. Let erop dat zij weten dat je naaste dementie heeft en vraag of ze hier in het gesprek en/of bij de behandeling rekening mee houden.
  • Probeer ervoor te zorgen dat je naaste vanuit haar ziekenhuisbed zicht heeft op de deuropening. Ze ziet dan mensen voorbijlopen en zal zich minder opgesloten voelen.
  • Sommige mensen met dementie worden onrustig door de dunne dekens en de andere kussens die ze in het ziekenhuis gebruiken. Vraag in zo’n geval of je haar beddengoed mag meebrengen.
  • Mensen met dementie kunnen gevoelig reageren op plotselinge geluiden en verlichting. Je kunt medewerkers helpen door hen hierop te wijzen.
  • Vraag medewerkers om slangen en knoppen zo veel mogelijk uit het zicht van je naaste te houden, zeker wanneer je verwacht dat ze hier zal aankomen.
  • Het kan helpen om een rode plakker op de alarmbel te bevestigen. Zo herkent je naaste deze eerder.
  • Het gebruik van een ondersteek kan onwennig zijn voor je naaste. Vraag daarom het verplegend personeel deze vooraf even te laten zien. Ook voorverwarmen van de ondersteek kan een schrikreactie helpen voorkomen.
  • Tijdens een ziekenhuisverblijf liggen mensen met dementie vaak onnodig in bed. Let hierop en stimuleer je naaste om in beweging te blijven.
  • Bij ontslag uit het ziekenhuis is het raadzaam eerst zelf alle tassen in de auto te zetten. Daarna kun je samen ontspannen afscheid nemen van de verpleging.
  • Maak er na thuiskomst een rustig dagje van, zodat je naaste weer kan wennen.
CZ Zorgexpert

Suzan heeft jarenlange ervaring binnen het Zorgteam van CZ en weet alles van de zorg en welke regelingen en vergoedingen er mogelijk zijn in Nederland.
 

Stel onze cz zorgexpert een vraag >
0 reacties

Samen met jou en andere mantelzorgers willen we ontdekken wat we nog allemaal kunnen verbeteren aan dementie.nl.

Geef ons advies