Terug naar depressie
Informatie
geschatte leestijd 3 min

Omgaan met somberheid en depressie van mensen met dementie

Somberheid komt voor in alle stadia van dementie. Er is dan ook een flinke kans dat je vroeg of laat te maken krijgt met somber of depressief gedrag van je naaste. Dat is niet alleen vervelend voor je naaste, maar ook voor jou. Onderstaande tips en adviezen vertellen je waar de somberheid bij je naaste vandaan kan komen, wanneer je moet ingrijpen en wat je dan kunt doen.

Somberheid bij verschillende vormen van dementie

Door de

beschadiging aan de hersenen

Beschadiging aan de hersenen

Onze hersenen zijn opgebouwd uit miljarden zenuwcellen. Deze worden ook wel neuronen genoemd. Neuronen kunnen met elkaar communiceren met hulp van neurotransmitters. Een neurotransmitter is een chemische stof die fungeert als overbrenger van de zenuwprikkel. Dementie gaat gepaard met het verlies van verbindingen tussen zenuwcellen. Daardoor zijn deze niet meer goed in staat met elkaar te communiceren.

De meeste vormen van dementie hebben invloed op neurotransmitters. De neurotransmitter serotonine is onder andere verantwoordelijk voor een goed humeur. Aantasting tast dus ook het goede humeur aan. Serotonine wordt ook wel het gelukshormoon genoemd. Een tekort aan serotonine kan de oorzaak zijn van verhoogde zoetbehoefte, eetbuien, hoofdpijn, trage stoelgang en depressieve gevoelens. Voor de behandeling van depressies bij mensen met dementie worden daarom wel medicijnen met serotonine voorgeschreven.

van iemand met dementie verminderen de vermogens die je naaste normaal beschermen tegen somberheid. Daarnaast zorgt dementie ervoor dat je naaste dingen die heel normaal voor haar zijn, niet meer kan. Bijvoorbeeld dingen onthouden, koffie zetten, aankleden of zelf boodschappen doen. Als ze hierdoor gefrustreerd raakt, kan dit bijdragen aan sombere of depressieve gevoelens.

Somberheid, depressiviteit en gerelateerde klachten zoals lusteloosheid komen bij alle vormen van dementie voor, in alle stadia. Bij frontotemporale dementie is somberheid, lusteloosheid of onverschilligheid kenmerkend voor de ziekte. Mensen met deze vorm van dementie ervaren geen gevoel van verdriet, tonen nauwelijks emoties en hebben een lege gezichtsuitdrukking. Hun lusteloosheid lijkt daardoor erg op depressiviteit.

Depressiviteit komt vaak voor bij dementie bij de ziekte van Parkinson. Voor lewy body dementie is depressiviteit zelfs een van de symptomen waarop de diagnose wordt gesteld.

En dan is het prachtig weer buiten en dan zit mama daar maar stilletjes in de hoek van de bank.

Tine (50)

Neem het gedrag serieus

Natuurlijk wil je graag weten waarom je naaste depressief is.  Maar niet iedereen met dementie kan goed uitleggen wat er aan de hand is. Als je doorvraagt, kan dit leiden tot geïrriteerdheid of boosheid. Toch is het goed om er wel naar te vragen. Je laat daarmee zien dat er iets aan de hand is. Je neemt de gevoelens serieus. En soms kan er dan ineens een antwoord komen op het waarom.

Wanneer je er met woorden samen niet uitkomt, probeer dan zelf op zoek te gaan naar de oorzaak. Wat is er de afgelopen tijd veranderd? Lukt iets niet meer wat kort geleden nog wel lukte? Is er iets veranderd in de omgeving waar je niet veel aan kunt doen? Is er iets naars gebeurd of heeft je naaste in het verleden ook depressieve perioden gehad? 

Naar de dokter

Somberheid en depressiviteit zijn ernstige symptomen. Ze hebben grote invloed op iemands kwaliteit van leven en ook voor jou is het omgaan met deze klachten belastend. Stel jezelf een duidelijke tijdslimiet, die zeker niet te lang is. Bijvoorbeeld drie weken sinds het begin of de verergering van de klachten. Noteer die datum in de agenda en maak dan een afspraak met de (huis)arts. Samen kunnen jullie kijken naar mogelijkheden voor het behandelen van de depressiviteit.

Wat je kunt doen

  • Het leven zonder geheugen kan heel eenzaam zijn, omdat je naaste niets uit het recente verleden onthoudt. Stimuleer daarom het ondernemen van activiteiten met anderen. Dat kan bij dagopvang, met een vrijwilliger of een bekende.
  • Lichaamsbeweging helpt. Als je geliefde wandelen echt niet leuk vindt, kijk dan wat je wel kunt doen. Dansen, fietsen (tandem), de hond uitlaten, aardappels schillen, huishoudelijk werk of onkruid wieden? Kijk wat je naaste leuk vindt en moedig haar aan om te doen waar ze goed in is en vooral zelf kan doen. Soms is het zelfs mogelijk om vrijwilligerswerk te doen met dementie.
  • Als het steeds erger wordt, aarzel dan niet en bespreek het met je huisarts of specialist.
  • Zorg voor een veilige en vertrouwde omgeving, met regelmaat in de dag.
  • Gebruik humor en doe eens gek, vooral als je daar zelf ook vrolijk van wordt.

Wat je beter kunt laten

  • Je naaste confronteren met de dingen die ze niet meer kan en haar alle klusjes uit handen nemen.
  • Haar niet de waarheid vertellen.
  • Je naaste bekritiseren of haar gevoelens ontkennen en negeren.
  • Overvragen. Probeer de grens te vinden in wat je nog van haar mag verwachten

We hebben meer praktische tips voor je op een rijtje gezet.

Deelnemers gezocht met beginnende dementie

Het Universitair Medisch Centrum Groningen doet onderzoek naar de relatie tussen slaap, stemming en denkvermogen bij dementie. Voor het onderzoek zoeken zij mensen met beginnende dementie of cognitieve klachten (MCI), die last hebben van sombere of lusteloze gevoelens.

Wonen jij en je naaste in Groningen, Friesland of Drenthe en zouden jullie willen deelnemen aan het onderzoek?

1 reactie
Tonen: Nieuwste reacties
Jouw laatste reactie op dit artikel
L

Lieke

Iemand anders in mijn omgeving heeft dementie

Herkenbaar!

11 december 2015

Samen met jou en andere mantelzorgers willen we ontdekken wat we nog allemaal kunnen verbeteren aan dementie.nl.

Geef ons advies