Informatie
geschatte leestijd 3 min

Omgaan met verdwalen buitenshuis

Even naar de brievenbus lopen, lijkt zo eenvoudig, maar voor je naaste met dementie kan het op den duur heel ingewikkeld zijn. Dementie beïnvloedt oriëntatie in ruimte en tijd. Daardoor kan ze makkelijker verdwalen. Wat kun je dan doen?

Verdwalen in de omgeving

Je naaste weet de bekende dagelijkse weg naar de supermarkt vaak nog wel te vinden. Maar als er aan de weg wordt gewerkt en ze om moet lopen, kan ze snel de weg kwijtraken. Parkeergarages en winkelcentra zijn bij uitstek omgevingen waarin je naaste moeilijk de weg zal kunnen vinden. Ook iemand de weg wijzen zal haar moeilijk meer lukken. Om je te oriënteren moeten in de hersenen namelijk verschillende processen samenwerken. Als daarvan ook maar een proces door dementie is aangetast, weet je naaste niet meer waar ze is en kan ze niet bedenken wat de juiste weg is.

Opeens stond mijn vrouw weer naast mijn bed. De weg was opgebroken en ze wist niet meer hoe ze naar d’r werk moest komen, terwijl ze er al twaalf jaar werkte.

Niek (64)

Vallen en verdwalen
Vrijheid en veiligheid bij dementie

Dilemma: wel of niet laten gaan

Je kunt als mantelzorger heel ongerust zijn als je naaste alleen buiten loopt. Misschien vind je het een eng idee dat ze alleen over straat dwaalt, maar wil je haar ook niet opsluiten. Dan zit je met een dilemma. Voor iemand met dementie is bewegen heel belangrijk. Het is gezond, neemt onrust weg en stimuleert het brein. Deuren op slot doen is niet wenselijk en zelfs gevaarlijk als er bijvoorbeeld brand uitbreekt. Er zijn diverse manieren om te voorkomen dat je naaste te pas en te onpas naar buiten loopt. Er zijn ook hulpmiddelen om ervoor te zorgen dat ze weer veilig thuis kan komen of om haar te kunnen traceren als haar wel naar buiten laat gaan. 

Wat kun je doen?

Tips voor als je besluit je naaste alleen te laten wandelen.

  1. Maak je huis aan de buitenkant zichtbaar en herkenbaar door bijvoorbeeld de heg laag te snoeien, iets herkenbaars aan de voorgevel of voordeur te hangen of een speciale kleur voor de deur te gebruiken.
  2. Soms helpt het om vaste routes aan te leren door deze vaak samen met je naaste te lopen. Loop altijd dezelfde route en zorg dat er in de route duidelijke herkenningspunten zijn. Bekijk ter inspiratie onderstaande video. In deze video vertelt een dame met alzheimer hoe zij de route leerde lopen naar het huis van haar dochter. Sindsdien drinken ze weer elke maandag samen koffie. 

    Mevrouw van Zuijlen leert de wandelroute naar haar dochter
    (Op)nieuw geleerd, oud gedaan
  3. Zorg ervoor dat je naaste altijd (visite)kaartjes op zak heeft met haar naam en adres erop en jouw telefoonnummer. Een Hulpkaart kan ook uitkomst bieden. Hierop staat wat er met je naaste aan de hand is, hoe iemand kan helpen en wie er in geval van nood gebeld moet worden. Er zijn verschillende organisaties die de Hulpkaart verstrekken. 
  4. Als het je geruster maakt, vertel dan in de buurt wat er aan de hand is. Buurtgenoten kunnen dan een oogje in het zeil houden als ze je naaste zien lopen. Dwaalt ze regelmatig af naar dezelfde plekken? Vertel daar dan aan een aantal adressen wat er aan de hand is en geef ze jouw telefoonnummer zodat ze kunnen bellen als dat nodig is.
  5. Neem bij dwalen contact op met de wijkagent. Zo kunnen jullie afspraken maken wat er moet gebeuren als je naaste de weg kwijt is. Vraag de wijkagent om deze afspraken en informatie op te nemen in het politiesysteem. Mocht je naaste verdwalen, dan kan de politie haar makkelijker helpen. Zij kunnen dan in het systeem zien waar je naaste woont en wie ze kunnen bellen om haar op te komen halen. 

  6. Je kunt overwegen een gps-apparaat aan te schaffen zodat je naaste altijd te traceren is. Veel moderne smartphones hebben een ingebouwd gps-systeem. In het artikel Systemen voor mensen met dementie die (ver)dwalen lees je meer over deze mogelijkheid.

Tips voor als het veiliger is om je naaste niet alleen te laten wandelen.

  1. Zorg dat je naaste het huis niet kan verlaten zonder dat je dit weet. Hang bijvoorbeeld een belletje aan de deur of plaats babyfoons op strategische plekken.
  2. Met een gordijn of kleurige doek voor de deur verstop je als het ware de weg naar buiten. Je kunt ook een grote foto, sticker of poster op de deur hangen. Zo’n beeld remt de prikkel om de deur te openen omdat ze die niet ziet en dan geen behoefte heeft om naar buiten te gaan. Een zwarte deurmat lijkt voor sommige mensen met dementie op een gat in de vloer waar ze niet overheen durven stappen. En misschien is een eenvoudig bordje ‘geen uitgang’ wel voldoende om je naaste binnen te houden.
  3. Maak van de tuin een veilige plek waar je naaste geen prikkels ervaart om de straat op te gaan. Met de schutting- of poortdeur kun je hetzelfde doen als met de buitendeur. Paadjes die eindigen bij de deur leiden haar bijna vanzelfsprekend naar buiten. Met paadjes die een stukje voor de deur dood lopen in gras of grind verdwijnt de logische weg naar de deur en naar buiten. 
2 reacties
Tonen: Nieuwste reacties