Terug naar dwalen
Informatie
geschatte leestijd 2 min

Omgaan met verdwalen in huis

We vinden het meestal vanzelfsprekend dat we weten waar we zijn en langs welke route we ergens anders moeten komen. Maar in onze hersenen is de oriëntatie in ruimte en tijd een ingewikkeld proces. Als je iets wilt pakken of doen, moet je weten wáár je moet zijn. Je moet weten waar dingen liggen en hoe ze eruitzien en hoe de verschillende ruimtes in huis eruit zien. Je naaste met dementie heeft nog wel een notie dat ze naar het toilet moet om te plassen, maar hoe ziet het toilet eruit, en waar is dat? Is het de prullenbak in de hoek?

Verdwalen in je eigen huis

Hoe vertrouwd het huis ook is, je naaste kan er de weg niet meer vinden. Ze opent de kast als ze het toilet zoekt en loopt de kelder in als ze naar bed wil. Iets vinden wordt steeds lastiger, ook omdat ze de voorwerpen niet meer herkent. De theekopjes staan al jaren op dezelfde plek in huis, maar je naaste herkent ze niet meer als theekopjes.

Ik was af en ruim op en dan denk ik dat iets hier moet staan, maar dan blijkt het daar te moeten staan. Mijn man moet dan zoeken als hij gaat koken, maar dat vindt hij niet erg hoor.

Mien (76)

Hoe de wereld om haar heen is ingericht, is medebepalend voor het gedrag van je naaste. Ze is afhankelijk van haar omgeving. In een veilig en vriendelijk ingericht huis zal ze minder snel verdwalen dan in een onbekende of onrustige omgeving. Je kunt in huis veel doen om te voorkomen dat je naaste de weg kwijtraakt.

Wat kun je doen?

  1. Geheugensteuntjes helpen je naaste zelfstandig de weg te vinden in en om huis. Je kunt briefjes op kastjes en deuren plakken, of foto’s of pictogrammen gebruiken. Op sclera.be vind je veel kant-en-klare plaatjes. Probeer de geheugensteuntjes wel op een vanzelfsprekende manier te gebruiken. Anders voelt je naaste zich steeds geconfronteerd met haar gebreken.
  2. Als je met z’n tweeën bent, kun je in plaats van plaatjes de verschillende ruimtes in jullie huis ook herkenbaar maken door de deuren open te laten staan.
  3. Welk slot past op welke deur? Met gekleurd plakband kun je het slot en de bijpassende sleutel dezelfde kleur geven.
  4. Zet of leg dingen die je naaste vaak gebruikt duidelijk zichtbaar neer.
  5. Zichtlijnen helpen bij de oriëntatie. Een grote plant is prachtig, maar belemmert  misschien het zicht op de kamerdeur. Zo kan ook een stoel of een kast in de weg staan. Kijk vanuit de favoriete stoel van je naaste wat logische zichtlijnen zijn en zorg voor vrij zicht op de dingen die belangrijk zijn.
  6. Kijk hoe je zichtbaar kunt maken wat in kastjes staat en in lades ligt. Plaatjes kunnen helpen, maar je kunt ook voor glazen kastdeurtjes kiezen of ruiten laten plaatsen.
  7. Spiegels kunnen heel verwarrend zijn in huis. Misschien herkent je naaste haar spiegelbeeld niet en schrikt van de persoon die ze ziet. Grote spiegels kun je makkelijk afdekken met een rolgordijn, dan kun jij er nog gewoon gebruik van maken.
  8. Glazen gevels of glazen schuifpuien die helemaal tot de grond doorlopen verstoren de oriëntatie van je naaste. Ze ziet het verschil tussen binnen en buiten niet meer.
  9. Omdat het gezichtsvermogen van je naaste vermindert, zal zij bijvoorbeeld een wit lichtknopje op een witte muur niet goed kunnen onderscheiden. Met contrasterende kleuren plakband om de lichtschakelaar maak je het voor haar makkelijker.
  10. Laat ’s avonds en ’s nachts her en der een lichtje branden zodat je naaste de weg naar het toilet kan vinden. Er bestaat routeverlichting die makkelijk te installeren is. Als je handig bent of een handige buurman hebt, kun je ook met een snoer kerstlichtjes en een beweegsensor de route verlichten. Je kunt hier allerlei creatieve en veilige oplossingen voor bedenken, maar gebruik nooit fel licht. Fel licht kan voor je naaste betekenen dat het dag is en tijd om op te staan.
  11. Soms helpt het om vaste routes in huis opnieuw aan te leren door deze vaak samen met je naaste te lopen. Bekijk ter inspiratie onderstaande video. In deze video vertelt een man met vasculaire dementie hoe hij heeft geleerd om de weg te vinden naar de koffiehoek in het verpleeghuis.

    Meneer de Baat leert de juiste route
    (Op)nieuw geleerd, oud gedaan
0 reacties

Samen met jou en andere mantelzorgers willen we ontdekken wat we nog allemaal kunnen verbeteren aan dementie.nl.

Geef ons advies