Informatie
geschatte leestijd 3 min

Slikproblemen bij dementie

Vooral in een later stadium van dementie kan je naaste problemen krijgen met slikken. Daardoor kan ze gaan opzien tegen eten en drinken en kan ze uitgedroogd of ondervoed raken. Het is dus van belang om deze problemen tijdig te herkennen en, zo mogelijk, te verhelpen. 

Hoe herken je slikproblemen?

Mogelijk kan je naaste niet meer zelf duidelijk maken dat ze moeite heeft met slikken. Je kunt dit ook zelf merken aan haar gedrag tijdens het eten of drinken. Slikproblemen kun je herkennen aan de volgende signalen:

  • Verslikken, hoesten, kuchen tijdens het eten of drinken;
  • Speeksel, eten of drinken dat uit de mond loopt;
  • Moeite met het bewegen van de tong of met kauwen;
  • Moeite met het inzetten van een slikbeweging;
  • Slechte coördinatie tussen ademhalen en slikken;
  • Achterblijven van voeding in de mond en wangen;
  • Pijnsignalen bij kauwen of slikken;
  • Smaakverlies of geen zin meer hebben in eten en drinken;
  • Erg langzaam eten;
  • Alleen pap of ander (semi-)vloeibaar voedsel eten;
  • Snel moe worden bij eten of drinken;
  • Schorre, hese stem na het slikken door vocht of voedsel op de stembanden;
  • Gevoel dat voedsel of medicijnen blijven steken in de keel of slokdarm (achter de borst).

Onderliggende oorzaak vaststellen

Neem contact op met de huisarts als je merkt dat je naaste moeite heeft met eten of slikken. Hij zal eerst de oorzaak van de slikproblemen onderzoeken. Misschien heeft je naaste pijn in haar mond of keel of gebitsproblemen die eten of slikken pijnlijk of vervelend maken. Zulke problemen zijn veelal te behandelen. Als je naaste niet wíl slikken, heeft ze misschien gewoon geen honger of smaakt het eten haar niet. 

Zorg voor de juiste eethouding

Heeft je naaste inderdaad  een slikstoornis, dan kan ze bang worden om zich te verslikken. Probeer er dan samen met haar achter te komen hoe het slikken makkelijker kan worden. Daarbij kun je bijvoorbeeld letten op haar houding en haar eet- en drinkgerei. Een paar tips.

  • Laat je naaste rechtop zitten als ze iets eet of drinkt, liefst met haar hoofd iets naar voren;
  • Geef haar een laag kopje, beker of glas. Het gebruik van een tuitbeker of rietje bij slikstoornissen is geen goed idee. Hierdoor komt de slok erg snel binnen en neemt de kans op verslikken juist toe. Er zijn wel aangepaste schuine drinkbekers verkrijgbaar, waarmee je naaste haar hoofd tijdens het drinken tot de laatste slok rechtop kan blijven houden;
  • Let er op dat je naaste kleine hapjes of slokjes neemt, en niet te snel achter elkaar;
  • Geef als je je naaste voert het eten niet te 'hoog' aan: wanneer ze haar hoofd achterover kantelt, schiet het eten of drinken sneller de luchtpijp in;
  • Breng het eten in de mond met lichte druk op de tong. Dit maakt een hap beter voelbaar en stimuleert het slikken;
  • Raadpleeg eventueel een logopedist, die kauw- en slikbewegingen kan behandelen of advies kan geven om het slikken anders en beter te laten verlopen

Pas het voedsel aan

Door aanpassingen aan het eten van je naaste kun je het slikken wat gemakkelijker voor haar maken.  

  • Vermijd korrelig of droog eten, pudding of soep met vulling (stukjes groente, vermicelli, balletjes);
  • Snijd de korsten van brood en gebruik smeerbaar beleg;
  • Snijd het eten klein, maar niet al te fijn;
  • Meng als je naaste alleen nog gemalen voedsel kan eten, niet alles door elkaar. Pureer de onderdelen van de maaltijd afzonderlijk, om zo de verschillende smaken te behouden;
  • Pureer vlees zelf met veel jus of saus met behulp van een staafmixer. Dit geeft een smakelijker resultaat;
  • Gebruik appelmoes, vla of yoghurt om medicijnen in te nemen, in plaats van water. Controleer daarbij wel of de medicijnen met melkproducten ingenomen mogen worden.

Wat moet je doen als je naaste zich verslikt?

  • Als je naaste zich verslikt in een vloeistof, laat haar dan voorover buigen (ondersteun haar daar zo nodig bij). Leg uit dat ze moet proberen rustig te ademen en krachtig te hoesten. Ga haar niet tussen de schouders slaan bij verslikken in drinken. Dat onderbreekt het hoestritme en dat is niet goed;
  • Geef geen slokje water na het verslikken: dit maakt het alleen maar erger. De hoestprikkel kan dan weer uitgelokt worden;
  • Als ze zich heeft verslikt in vast voedsel, probeer dan eerst dat uit haar mond te halen;
  • Lukt dit niet en hoest je naaste niet (goed), laat haar dan iets vooroverbuigen, ondersteun haar en sla haar met de hiel van je hand een paar keer tussen de schouderbladen;
  • Werkt dit ook niet, probeer dan de

    Heimlichmanoeuvre

    Heimlichmanoeuvre

    De Heimlichmanoeuvre of Heimlichgreep is een methode om een blokkade van de luchtwegen te verhelpen en zo verstikking te voorkomen. Deze verloopt als volgt.

    Ga achter je naaste staan en sla de armen om het bovenste deel van haar buik; Laat haar voorover leunen; Maak een vuist en plaats deze op het bovenste deel van de buik; Pak de vuist met de andere hand en trek met de hand de vuist met een snelle beweging naar je toe en naar boven; Herhaal dit zo nodig vier keer, en wissel dan af met slagen met de hiel van je hand tussen de schouderbladen van je naaste; Lees meer en bekijk de video op gezondheidsplein.nl

    uit te voeren;
  • Probeer rustig te blijven en waarschuw bij een dreigende verstikking altijd een arts of bel 112.
0 reacties

Samen met jou en andere mantelzorgers willen we ontdekken wat we nog allemaal kunnen verbeteren aan dementie.nl.

Geef ons advies