Terug naar hallucineren
Informatie
geschatte leestijd 2 min

Omgaan met waanbeelden en hallucinaties van mensen met dementie

Naarmate de dementie vordert, neemt de kans op wanen en hallucinaties toe. Je naaste gaat dingen zien die er niet zijn of is er bijvoorbeeld vast van overtuigd dat haar portemonnee is gestolen. In haar beleving is dit allemaal echt. Het heeft geen zin om haar tegen te spreken of te ontkennen wat zij ziet. Omgaan met iemand die last heeft van wanen en hallucinaties, kan zwaar zijn. 

Ons nichtje helpt ons in huis, maar mijn vrouw verdenkt haar van diefstal. Ze zat laatst met haar rug naar ons toegekeerd en wilde pas weer praten nadat ons nichtje weg was.

Adrie (78)

Verschil tussen wanen en hallucinaties

Wanen zijn overtuigingen van bepaalde ideeën, die niet op waarheid berusten. Je naaste kan bijvoorbeeld overtuigd zijn van het idee dat zoekgeraakte spullen zijn gestolen, dat iemand op de televisie persoonlijk tegen haar spreekt of dat de persoon in de spiegel een vreemde is.

Bij hallucinaties ziet, voelt, hoort of ruikt je naaste dingen die er niet zijn. Ze kan prachtige beelden of kleuren zien, maar ook heel angstige monsters. De plant in de vensterbank kan voor haar een agressieve kat zijn; ze kan stemmen horen in haar hoofd of proberen de vogeltjes van het behangmotief te vangen.

Wanen en hallucinaties bij dementie houden rechtstreeks verband met geheugenproblemen. Als je naaste niet gelooft dat jij haar levenspartner bent, beseft ze niet dat jij inmiddels veel ouder bent dan op jullie trouwfoto. 

Mijn man snapt niet waarom ik niet uit bed kom. Maar ik kan niet opstaan want er staat een kast. Die had hij daar niet neer moeten zetten.

Ida (69)

Zintuiglijke problemen en hallucinaties

Wees bij je naaste alert op problemen met het gehoor of het zicht. Problemen op deze gebieden kunnen bijdragen aan achterdocht, wanen, oordeelstoornissen en hallucinaties. Ook infectieziekten kunnen een rol spelen in het ontstaan van hallucinaties. Als je niet goed hoort, kunnen de stemmen in je hoofd zich erg op de voorgrond dringen. En met een slecht gezichtsvermogen zie je makkelijker dingen die er niet zijn.

Als je voor het eerst merkt dat je naaste hallucineert, neem dan zo snel mogelijk contact op met de huisarts. Je naaste kan een serieuze ziekte hebben, zeker als bij de hallucinatie verschillende zintuigen (iets horen én zien wat er niet is) betrokken zijn. Je naaste kan bijvoorbeeld last hebben van een ontsteking of problemen hebben met haar lever of nieren.

Het is heel angstig, die narigheid in bed. Die hand, die ziet mijn vrouw niet, maar die grijpt me en dan moet ik soms zo hard trekken. Ik krijg dat gewoon niet los.

Mel (79)

Het gebruik van medicijnen

Omgaan met hallucinaties en wanen is een pittige opgave. Zorg daarom goed voor jezelf. Zodra je merkt dat de zorg te zwaar voor je wordt, neem dan contact op met de huisarts of specialist. In het algemeen zullen zij proberen het probleemgedrag zonder medicijnen op te lossen. Lukt dat niet, dan is het de moeite waard om te kijken of medicijnen helpen. Het gebruik van bijvoorbeeld antipsychotica kan wel bijwerkingen hebben zoals spiertrekkingen en stijfheid. De arts zal deze bijwerkingen afwegen tegen de te verwachten effecten van de antipsychotica. Jij hebt in die afweging ook zeker een stem.

Relatie met verschillende vormen van dementie

Wanen en hallucinaties komen voornamelijk voor bij matige tot ernstige dementie. Alzheimer tast het beoordelingsvermogen aan, waardoor je naaste fictie en werkelijkheid steeds moeilijker kan onderscheiden. Bij Lewy body komen wanen en hallucinaties vaak voor. Ze uiten zich wel in ‘levendig dromen’ waarbij je naaste in haar slaap begint te schoppen of te slaan.

Bij sommige mensen wordt eerst een psychiatrische diagnose gesteld. Een depressie, bipolaire stoornis of schizofrenie kan namelijk ook gepaard gaan met waanbeelden en paranoia. Later blijkt dan frontotemporale dementie de oorzaak is. 

0 reacties

Samen met jou en andere mantelzorgers willen we ontdekken wat we nog allemaal kunnen verbeteren aan dementie.nl.

Geef ons advies