Informatie
geschatte leestijd 3 min

Omgaan met het niet meer herkennen van mensen

Naarmate de dementie vordert, krijgt je naaste meer moeite met het herkennen van gezichten. Ze raakt namen kwijt en kan die niet meer in haar geheugen terugvinden. Regelmatige confrontaties hiermee zijn heel pijnlijk voor haar. Ze ervaart het vergeten als falen. Als mantelzorger kun je haar helpen, en voorkomen dat ze in een isolement terechtkomt.

Herinneren en herkennen

Het geheugen is de opslagplaats van gebeurtenissen en ervaringen uit ons leven. Door deze herinneringen herkent je naaste de persoon die ze voor zich heeft, wat deze persoon voor haar betekent en hoe ze ermee om moet gaan. Omdat ze steeds meer herinneringen kwijtraakt, raakt ze ook personen kwijt. Je herkent dit doordat ze:

  • Kennissen en bekenden niet meer herkent;
  • Naaste familieleden en vrienden niet meer herkent;
  • Wel weet wie de persoon is, maar hem of haar niet kan plaatsen;
  • Weet wie ze voor zich heeft als ze de context weet (Jan, je buurman);
  • Niet op namen kan komen;
  • Niet begrijpt over wie het gesprek gaat;
  • Namen door elkaar haalt of mensen bij de verkeerde naam noemt;
  • Vergeet dat iemand zich net heeft voorgesteld.

Oma weet nog alle namen van de kleinkinderen, behalve die van mij en mijn broertjes, die kan ze niet onthouden omdat wij de jongsten zijn

Joerie (16)

Oude plaatjes blijven bestaan

Door de dementie slaat je naaste geen nieuwe herinneringen op. De oudere plaatjes blijven langer bestaan, maar vervagen op den duur ook. Het kan dus zijn dat het beeld van Jan de buurman in haar geheugen het beeld van een kleine jongen is. Dat is waarom ze hem nu als volwassen man niet herkent. Dit kan ze bijvoorbeeld ook hebben met haar eigen spiegelbeeld. In haar herinnering is ze achttien en dus herkent ze zichzelf niet als oudere dame.

Als je naaste iemand niet meer herkent en ook niet in een context kan plaatsen, zal ze niet begrijpen wat ze met die persoon kan bespreken of doen. Hierdoor kan ze de neiging krijgen om contact uit de weg te gaan en bezoek te weren. Ze wil namelijk niet steeds falen doordat ze iets niet weet wat ze eigenlijk zou moeten weten. De namen van je kleinkinderen hoor je als oma immers te kennen?

Bij frontotemporale dementie (FTD) blijft de informatie uit het heden en verleden vaak lang intact. Mensen met FTD hebben over het algemeen meer moeite met algemene kennis (een uur bestaat uit zestig minuten), met de juiste woorden vinden en met de betekenis van objecten (wat is dat voor machine?). 

Wat kun je doen om te helpen?

  • Vraag gerust aan familie en vrienden om zich voor te stellen als je merkt dat je naaste hen niet herkent. Ze helpen haar door te praten over zaken waarover ze mee kan praten, zoals gebeurtenissen of ervaringen van vroeger;
  • Vermoeidheid maakt het voor je naaste moeilijker namen en gezichten te herkennen. Als je merkt dat je naaste moe is, kun je sociale situaties en gesprekken daarom misschien uitstellen;
  • Probeer zoveel mogelijk je geduld te bewaren en rustig te blijven als je met je naaste praat. Boosheid en irritatie maken haar onrustig en onzeker, waardoor de communicatie nog moeizamer gaat;
  • Om gênante situaties te voorkomen kan je naaste jouw hulp zoeken. Het is dan verstandig om haar de naam te geven die zij niet kan vinden;
  • Merk je dat je naaste in een gesprek niet op een naam kan komen, laat deze dan terloops in het gesprek vallen of vertel haar de naam waar ze niet op kan komen;
  • Als je je zorgzaam en begripvol opstelt, zal je naaste blijven proberen zich namen en gezichten te herinneren. Steeds weer testen en overhoren is confronterend en kan haar gevoel van falen versterken;

Omgaan met vergeetachtigheid
  • Misschien kun je sociale situaties beperken tot een klein aantal mensen. Daarmee voorkom je dat je naaste veel namen moet zoeken én vinden in haar aangetaste geheugen;
  • Soms helpt een geheugenboek vol foto’s en daarbij de namen, verjaardagen en andere belangrijke weetjes;
  • Een lijstje met namen en foto’s van mensen die regelmatig op bezoek komen is ook een handig hulpmiddel voor je naaste.

Als het gaat om gebeurtenissen uit het verleden, kan een fotoboek, muziek of een kleine hint soms herinneringen oproepen. Bestaat de herinnering uit losse flarden, dan kun je haar vaak helpen door deze flarden in een logische volgorde te zetten: ‘Je bedoelt vast je broer Joop, want broer Ben was toen nog maar een baby.’

Vraag de brochure aan

Verzamel informatie over dementie. Door over de ziekte te lezen, leer je er beter mee omgaan. Op deze website, dementie.nl, vind je alle mogelijke informatie. Je kunt ook de brochure ‘leven met dementie' aanvragen.

0 reacties

Samen met jou en andere mantelzorgers willen we ontdekken wat we nog allemaal kunnen verbeteren aan dementie.nl.

Geef ons advies