Informatie
geschatte leestijd 3 min

Wanneer je partner dementie heeft

Als je partner dementie heeft, verandert jullie relatie ingrijpend. De gelijkwaardigheid en wederkerigheid in jullie relatie zal langzaam maar zeker verdwijnen. Dat vraagt nogal wat van jouw incasserings- en aanpassingsvermogen.

Van liefdesrelatie naar zorgrelatie

Het doet veel verdriet om je geliefde te zien veranderen van een zorgzame wederhelft in een zorgafhankelijke partner. De gelijkwaardigheid en wederkerigheid die jullie hadden, verdwijnt langzaam maar zeker naar de achtergrond. Dit proces is een opeenstapeling van allerlei soorten verlies. Het is te vergelijken met rouwen om een naaste die sterft.

Iedereen is anders en zal anders met dit verlies omgaan. De verbondenheid blijft bestaan en soms ervaar je momenten waarin je je partner weer even herkent. Maar er zijn veel dingen waarvan je beetje bij beetje afscheid moet nemen:

  • Je verliest de persoon zoals je die kende;
  • Je verliest haar steun;
  • Je kunt steeds minder met haar delen;
  • Je neemt afscheid van vertrouwde gedrags- en leefpatronen;
  • De intimiteit en seksualiteit tussen jullie verandert;
  • Sociale contacten veranderen en verdwijnen soms;
  • Je verliest je vrijheid om te doen wat jij wilt doen;
  • Soms verlies je een inkomstenbron.

Meestal geeft dementie je de tijd om stapje voor stapje te wennen aan de nieuwe situatie. Neem die tijd en dwing jezelf niet om je sneller aan te passen of jezelf weg te cijferen. Uiteindelijk verandert de zorgzaamheid in een zorgbehoefte waar jij als levenspartner voor het grootste deel in voorziet.

Vanzelfsprekendheden verdwijnen

Als je partner dementie heeft, verdwijnen de vanzelfsprekendheden die je in het dagelijks leven houvast geven. Dat wat je gewend was te doen, verandert. Ook je partner kan niet meer doen wat ze gewend was te doen. Jij of iemand anders moet taken overnemen. Dat heeft natuurlijk invloed op jullie samenzijn. Samen bridgen, fietstochten maken, vakanties, spelen met de kleinkinderen, knuffelen en vrijen, gevoelens met elkaar delen en praten: het zal nooit meer zijn zoals het was. Dat is confronterend, verdrietig en soms ronduit naar voor jullie allebei.

Het meest mis ik onze vakanties: met een stuk of tien stellen met de caravan rondtrekken en ’s avonds lekker bridgen. Nu spelen we samen bingo in het verpleeghuis.

Jacob (82)

Mooie momenten creëren en koesteren

Een andere rolverdeling in de liefdesrelatie hoeft echter niet te betekenen dat jullie het niet meer fijn kunnen hebben. Als jij een goeie dag hebt, heeft je partner dat ook. Haar afhankelijkheid van jou kan zich uiten in warme aanhankelijkheid. En zij kan gelukkige momenten ervaren als jij gelukkig bent.

Ik vond het mooi om te zien hoe mijn moeder in haar dementie de genegenheid voor mijn vader wel openlijk durfde te tonen. Daarvoor liet ze dat nooit zo zien.  

Andrea (54)

Mensen met dementie vertellen vrijwel zonder uitzondering dat ze graag zien dat de verzorgende partner zijn eigen leven houdt en eigen dingen blijft ondernemen. Je geliefde heeft er baat bij dat jij je prettig voelt en niet in een isolement terechtkomt. Koester je hobby’s, sportavonden en leuke activiteiten met vrienden en familie.

Samen met je naaste kun je dingen doen die jullie allebei fijn vinden. Uit eten gaan, vrienden opzoeken of een ritje in de auto maken kan voor jullie beiden leuk zijn. Ook al is je naaste het misschien snel vergeten, jij kunt er een mooie herinnering van maken waar je nog lang met plezier op terug kunt kijken.

Uitgaan en bij mij zijn is het mooiste wat ik Hans kan geven. Nu hij niet meer bij mij thuis kan slapen, slapen we één keer in de maand samen een nachtje in een hotel.

Marijke (68)

Veranderende gevoelens

Hoe verder de ziekte vordert, des te minder je partner gaat lijken op de persoon uit het begin van jullie relatie. Niet iedereen reageert daarop hetzelfde, maar houd er rekening mee dat je gevoelens voor je naaste kunnen veranderen. De liefde kan bijvoorbeeld meer gaan lijken op die voor een zoon of dochter. Dat is een normale reactie en je hoeft je er absoluut niet voor te schamen.

Wat kun je doen om je relatie liefdevol te houden? In het artikel Intimiteit en seksualiteit lees je er meer over.

Zorg ook goed voor jezelf

Alleen door goed voor jezelf te zorgen en hulp te durven vragen, kun jij de veranderingen een plek geven en het contact met je partner goed houden. Belangrijk daarbij is dat je probeert open te zijn over je gevoelens. Praat erover met mensen die je na staan.

Zoek vooral steun bij een hulpverlener als je je gevoelens niet kunt uiten bij mensen die dichtbij je staan. Praat met je huisarts als je je somber, angstig of depressief voelt, of doodmoe bent en niet kunt slapen. Via het Forum of de AlzheimerTelefoon (0800 5088) kun je je verhaal kwijt en advies vragen. Je kunt lotgenoten ontmoeten en ervaringen delen in een Alzheimer Café bij jou in de buurt. Lees ook eens de blogs van Hans en Ria. Zij zijn mantelzorgers van een partner.

0 reacties

Samen met jou en andere mantelzorgers willen we ontdekken wat we nog allemaal kunnen verbeteren aan dementie.nl.

Geef ons advies