Informatie
geschatte leestijd 3 min

Homoseksualiteit en dementie

Er is geen reden om aan te nemen dat dementie bij lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen en transgenders (lhbt’ers) zich anders ontwikkelt dan bij heteroseksuelen. Wel kun je als mantelzorger van een lhbt’er met dementie dingen tegenkomen waar een naaste van een heteroseksueel iemand met dementie minder last van heeft.

Dementie blijft langer verborgen

De seksuele geaardheid van je naaste heeft geen invloed op het al dan niet krijgen van dementie. De ziekte verloopt niet anders dan bij heteroseksuele mensen met dementie. Wel is het zo dat dementie bij lhbt’ers vaak later wordt ontdekt. Je naaste voelt zich niet altijd begrepen of serieus genomen door artsen en hulpverleners en stelt een bezoek aan de huisarts daarom dikwijls uit. Daardoor is de ziekte vaak al verder gevorderd wanneer de diagnose wordt gesteld.

Zogenaamde ‘roze ouderen’ hebben vaak een andere levensloop dan heteroseksuele ouderen. Je naaste heeft minder vaak een gezin gesticht en is (op latere leeftijd) vaker vrijgezel dan een hetero. Eenzaamheid speelt dan ook een grotere rol dan bij hetero-ouderen. Eenzaamheid kan de dementie langer verborgen houden.

Dementiezorg voor lhbt’ers

Je naaste kan als ‘roze oudere’ het gevoel hebben dat ze niet zichzelf kan zijn en niet vrij over haar levensloop of geaardheid kan praten in reguliere zorginstellingen. Is je naaste 70-plusser dan kan het ook zijn dat ze niet gewend is om over homo- bi- en transseksualiteit te spreken, omdat dit vroeger een taboe was. 

Openlijk uitkomen voor je geaardheid kan op weerstand van medebewoners stuiten. Je naaste kan geconfronteerd worden met discriminatie en pesterijen zoals negeren en buitengesloten worden. Ze kan hierdoor zelfs ‘terug in de kast’ gaan. Hoe zorg je ervoor dat je naaste wordt verzorgd door mensen die rekening houden met haar geaardheid?

Roze ouderenzorg

Op de website Roze Zorg kun je reguliere zorginstellingen vinden die een Roze Lopercertificaat hebben. De Roze Loper is een kwaliteitstoets die laat zien dat de organisatie bewust aandacht geeft aan seksuele- en gender diversiteit. De organisaties met een Roze Loper zetten zich in om iedereen, ongeacht gender of voorkeur, zo goed mogelijk te verzorgen en een veilig thuis te geven. 

Wanneer je naaste open is over haar seksualiteit kun je bij de zorginstelling informeren naar het welzijnsaanbod en activiteitenprogramma: maken ‘roze activiteiten’ onderdeel uit van het aanbod? Gaat degene die je rondleidt direct uit van een heteroseksuele relatie en een getrouwd verleden of is er sprake van een benadering die meer ruimdenkend is? 

Breng je een bezoek aan een zorginstelling die geen Roze Loper heeft? Maar heb je wel het idee dat je naaste zich er thuis voelt? Dat is natuurlijk ook prima. Je kunt het personeel eventueel attenderen op Handboek De Roze Loper. Een methode om aandacht voor seksuele aandacht in de zorg te vergroten .

Organisaties waar je als naaste van een roze oudere terechtkunt

Er zijn een aantal organisaties die zich specifiek op roze ouderen richten. Op hun websites vind je meer informatie over hun aanbod en activiteiten. 

  • Stichting Roze Buddyzorg Amsterdam biedt sociale ondersteuning en buddyzorg aan lhbt’ers in Amsterdam met een ernstige ziekte, handicap en/of weinig sociale contacten. Dit kan een uitkomst zijn wanneer je naaste eenzaam is. 
  • Roze 50+ is een samenwerking tussen COC Nederland en de ANBO. De stichting zet zich in voor het welzijn van de roze 50-plussers. Op de website van Roze 50+ vind je meer informatie over de activiteiten die zij organiseren. 
  • Vraag bij de COC-afdeling in jouw regio of ze meer informatie hebben over initiatieven voor lhbt’ers met een bepaalde zorgvraag. Op de landelijke website van het COC kun je de contactgegevens vinden. 
  • Op rozehulpverlening.nl staat een overzicht van psychosociale hulpverleners die affiniteit hebben met lhbt-cliënten.
  • Bij de OuderenOmbudsman vind je een luisterend oor. De medewerkers en vrijwilligers zijn ook opgeleid voor het begeleiden van ouderen die zich niet geaccepteerd voelen door hun omgeving vanwege hun geaardheid. Bel gratis 0800 1325 (ma t/m vr van 9.00-17.00 uur).

Enkele tips bij weerstand of onwetendheid

  • Merk je dat er in het verpleeghuis of de dagopvang van je naaste weerstand of onwetendheid heerst over de seksuele voorkeur van je naaste? Probeer dan het gesprek aan te gaan en attendeer het personeel op wat je waarneemt.

  • Bij onwetendheid van de andere bewoners of bezoekers kan het ook helpen om een ‘roze activiteit’ te organiseren. Denk bijvoorbeeld aan de vertoning van een film waarin seksuele- of gender diversiteit een rol speelt. Of nodig een zanger uit die liedjes zingt over het onderwerp.
  • Houdt de negatieve benadering van je naaste aan? Informeer of je een bijeenkomst kunt houden over lhbt. Nodig eventueel een roze 50+ ambassadeur of COC-voorlichter uit om te helpen het onderwerp bespreekbaar te maken.
  • Lees het boek Ik ben niet kwijt van Sjef van Bommel. In het boek beschrijft Sjef hoe dementie de wereld van hem en zijn partner Thom verandert. Een aanrader. 

Ken jij nog een organisatie die zich specifiek inzet voor lhbt’ers met dementie of een gender gerelateerde zorgvraag? Laat het ons weten, we vullen de lijst met tips graag aan.

Gerelateerde artikelen:
0 reacties
Gerelateerde artikelen:

Samen met jou en andere mantelzorgers willen we ontdekken wat we nog allemaal kunnen verbeteren aan dementie.nl.

Geef ons advies