Terug naar verbloemend gedrag
Informatie
geschatte leestijd 3 min

Omgaan met verbloemend gedrag en het ontbreken van ziekte-inzicht

De mate waarin mensen met dementie besef hebben van hun ziekte, verschilt. Je naaste kan zich sterk bewust zijn van haar problemen of juist helemaal niet. Ze kan het ontkennen, verbloemen of de hele dag vragen wat er toch met haar aan de hand is. Hoe ga je hiermee om?

Niet bewust van veranderingen

Veel mensen met dementie hebben geen tot weinig ziekte-inzicht. Ze hebben niet door dat ze steeds meer moeite krijgen met bepaalde handelingen. Naarmate de dementie vordert, verdwijnt het ziekte-inzicht bij bijna alle mensen met dementie.

Dat je naaste niet in de gaten heeft dat ze ziek is, kun je herkennen aan het volgende gedrag.

  • Niet begrijpen dat ze dementie heeft of de verschijnselen hardnekkig ontkennen.
  • Totaal niet bewust zijn van de geheugenproblemen.
  • Stellig denken dat zij iets heeft gedaan, bijvoorbeeld de was, terwijl jij dat hebt gedaan.
  • Vinden dat ze alles nog net zo goed doet en kan als voorheen.
  • Niet inzien dat ze een fout maakt.
  • Onvermogen om gevoelens te omschrijven.
  • Zichzelf niet meer herkennen in de spiegel.

Zijn bridgemaat wil niet meer met mijn vader bridgen. Daar is hij heel boos over. Hij snapt werkelijk niet waarom zijn vriend niet meer met hem wil bridgen.

Eddy (58)

Als je naaste geen ziekte-inzicht heeft, zal ze bepaalde maatregelen minder makkelijk accepteren. Ze begrijpt dan bijvoorbeeld niet waarom ze niet meer mag autorijden en vindt het onzin om te stoppen met rijden.

Heeft je naaste frontotemporale dementie, dan heeft ze vanaf het begin geen inzicht in de gedragsveranderingen en dwangmatigheden die deze vorm van dementie kenmerken. Bij frontotemporale dementie raken de hersenen die het gedrag reguleren het eerst beschadigd.

Wat kun je doen?

  • Heeft je naaste geen besef van de problemen, ga dan mee in haar beleving dat er niets aan de hand is. Wees geduldig als je naaste iets vertelt dat niet klopt. Waarschijnlijk is het in haar beleving wel zo gegaan.
  • Corrigeren heeft geen zin en zorgt enkel voor conflicten.
  • Vertel familie en vrienden dat je naaste de diagnose ontkent. Doe dit niet waar ze bij is. Misschien voelt dat voor jou als roddelen, maar het voorkomt vervelende situaties.
  • Van je naaste krijg je steeds minder waardering voor wat je allemaal doet. Maak daarom voldoende tijd voor jezelf.

Wel bewust van veranderingen

Is je naaste zich wel bewust van de ziekte, dan is het begrijpelijk dat ze daar verdrietig of boos van wordt. Ze kan zich zorgen maken over de toekomst. Frustratie en irritatie liggen op de loer omdat ze merkt dat ze niet meer kan wat ze voorheen wel kon. Misschien reageert ze die boosheid op jou af. Ze heeft niet door dat jij alleen maar probeert haar leven in goede banen te leiden.

Als je naaste iets vergeet of niet meer weet, kan ze dit bewust gaan verbloemen. Ze ontwijkt vragen of verzint een smoesje of leugentje. Probeer hier rustig mee om te gaan. Je naaste doet dit uit onmacht of schaamte, niet om jou te irriteren.

Als je naaste in een later ziektestadium het zelfbewustzijn verliest, hoeft dat niet negatief te zijn. Ze heeft dan niet langer verdriet en voelt niet langer de onmacht. Mogelijk lijdt ze daarom minder.

Iedere keer weer dat verdrietige mensje dat mij staat uit te zwaaien. Gelukkig is dat verdriet over zodra ik uit beeld ben. Maar wat zijn die gangen in zo’n verpleeghuis dan lang. 

Cynthia (49)

Wat kun je doen?

  • Als je naaste verdrietig is, bijvoorbeeld omdat ze niet meer in de tuin kan werken, erken haar gevoel dan. Bevestig dat het naar is, maar probeer haar dan op andere gedachten te brengen. Wijs haar er bijvoorbeeld op dat je nog wel samen van de tuin kunt genieten.
  • Zoek activiteiten die ze nog wel kan doen. Geef haar het gevoel nuttig te zijn.
  • Lees het artikel Tips voor omgaan met verbloemend gedrag en ontkenning diagnose.

Beter omgaan met verbloemend gedrag?

Vind je het lastig dat het gedrag van je naaste door de dementie verandert? Volg dan de gratis online training 'Omgaan met veranderend gedrag'.

0 reacties

Samen met jou en andere mantelzorgers willen we ontdekken wat we nog allemaal kunnen verbeteren aan dementie.nl.

Geef ons advies