• Home
  • Experts
  • Mag ik domotica inzetten bij mijn naaste?
Terug naar
Expert
geschatte leestijd 2 min

Mag ik domotica inzetten bij mijn naaste?

In de zorg voor mensen met dementie wordt steeds meer gebruikgemaakt van domotica. Dit zijn technieken die worden ingezet om bijvoorbeeld via sensoren of cameratoezicht te monitoren of iemand nog in bed ligt of door de kamer beweegt. Maar wordt er bij de inzet van domotica wel genoeg rekening gehouden met de privacy van de persoon met dementie?

Domotica kan heel handig zijn. Zowel thuis, als je naaste zelfstandig woont, als in het verpleeghuis. Bijvoorbeeld als je naaste de neiging heeft om ’s nachts te dwalen door het huis of gemakkelijk uit het bed valt. Ook kan het zorgprofessionals helpen om meer toezicht te hebben op de afdeling in een verpleeghuis. Maar zou ik zelf dag en nacht geobserveerd willen worden in mijn doen en laten door moderne technieken? Heeft iemand met dementie geen recht op privacy?

Een argument voor domotica bij dementie is dat het om kwetsbare mensen gaat en zij daarom goed in de gaten gehouden moeten worden. Maar dit argument geldt ook andersom. Juist omdat mensen met dementie al kwetsbaar zijn, is het belangrijk hun privacy te beschermen.

Langer veilig thuis wonen met domotica

Tegelijk kunnen domotica helpen om je naaste langer thuis te laten wonen. Bijvoorbeeld als je door een sensor weet of je naaste zelfstandig naar buiten gaat of niet uit bed is gevallen. Daarmee kan je de veiligheid thuis langer beschermen. Dat betekent dat iemand door domotica langer in haar eigen huis kan blijven wonen. Een verhuizing naar een verpleeghuis kan zo worden uitgesteld. 

De vraag blijft: weegt dat op tegen het schenden van de privacy van iemand met dementie?

Natuurlijk is die vraag het beste te beantwoorden door je naaste zelf. Wil ze zelf dat domotica wordt ingezet? Het wordt lastiger als je naaste daarover niet meer goed zelf kan beslissen. Bijvoorbeeld doordat ze de informatie niet meer goed begrijpt of de situatie slecht kan inschatten.

Kies de minst ingrijpende optie

Kies je toch voor de schending van privacy met domotica, om de veiligheid van je naaste te beschermen? Dan is het belangrijk dat je erop let dat de toepassing de minst ingrijpende optie is. De oplossing moet in verhouding staan met het doel dat je ermee wilt bereiken. En daarvoor geschikt zijn. Dit worden de principes van subsidiariteit (minst ingrijpende optie), proportionaliteit (juiste verhouding tot het doel) en doelmatigheid (geschikt voor het te bereiken doel) genoemd.

Concreet betekent het dat je, als het kan, andere dingen gebruikt die de privacy minder schenden. Zo kun je denken aan een veiliger bed, waardoor je minder hoeft te monitoren of de persoon met dementie uit bed is gevallen. Daarnaast moet je bijvoorbeeld geen camera’s in huis ophangen om te monitoren of iemand uit bed is gevallen, als je dat ook met een simpele sensor kan meten. Tenslotte betekent het dat de sensor ook dat moet monitoren waarvoor het bedoeld is. Als je wilt monitoren of je naaste niet uit bed valt, moet de sensor dat registreren. En niet afgaan als je naaste naar buiten gaat.

Kan je naaste niet meer goed zelf over de impact van domotica beslissen? Doe het dan alleen als het de minst ingrijpende optie is, de juist verhouding tot het doel heeft en voor dat doel geschikt is. En belangrijk: hou rekening met de nieuwe Wet zorg en dwang die per 1 januari 2020 ingaat. De Wzd geldt namelijk ook voor thuis, als je samen met zorgprofessionals besluit domotica in te zetten.

Foto: Mike Raanhuis

Dementie dilemma

In de rubriek Dementie dilemma gaat expert Tim van Iersel in op dilemma’s van mantelzorgers. Tim is ethicus en geestelijk verzorger. In 2018 verscheen zijn boek Dilemma’s bij dementie. Heb je zelf een vraag aan Tim? Of wil je hem een dilemma voorleggen?

Geestelijk verzorger / ethicus

Tim is geestelijk verzorger en ethicus. Hij helpt je graag verder met vragen over het omgaan met verlies (nu en later), zingeving of dilemma’s bij dementie.
 

Stel je vraag >
0 reacties