• Home
  • Experts
  • Moet ik de diagnose dementie blijven herhalen?
Terug naar
Expert
geschatte leestijd 3 min

Moet ik de diagnose dementie blijven herhalen?

Regelmatig krijg ik vragen van mantelzorgers die twijfelen of ze de diagnose dementie wel aan hun naaste moeten blijven vertellen. Is het nodig om telkens te herhalen dat je naaste dementie heeft? Dit dilemma draait om twee waarden: de waarde van eerlijkheid en de waarde van rust.

Bij dit dilemma botsen twee waarden met elkaar: eerlijkheid en rust. Je wil allebei zijn/geven, maar dat kan niet tegelijkertijd. Ben je eerlijk en blijf je herhalen welke diagnose je naaste heeft? Dan kan je naaste telkens weer onrustig en verdrietig worden wanneer zij geconfronteerd wordt met de diagnose. Zeker als ze het tien minuten later misschien opnieuw vraagt, omdat ze het weer is vergeten.

Eerlijkheid versus openheid

Als je kiest voor eerlijkheid, dan gaat dat ten koste van haar rust. Kies je voor rust, dan gaat dat ten koste van de eerlijkheid. Hoe maak je een afweging?

Eerlijkheid
Wanneer je eerlijk bent, kan men vertrouwen op jouw eer. Maar wat als je iets aan iemand níet vertelt, terwijl je het wél weet, ben je dan wel eerlijk? Zeker als je weet dat datgene wat je niet zegt voor die persoon heel belangrijk is?

Als iemand je niet naar bepaalde feiten vraagt en je het daarom dan ook niet vertelt, kun je toch eerlijk zijn. Misschien zou je het namelijk wel vertellen als je naaste er direct naar vraagt. Maar zolang dat niet gebeurt, vertel je iets niet. Eerlijkheid is dus iets anders dan openheid.

Rust
De diagnose dementie kan hard en confronterend zijn. De diagnose gaat gepaard met onrust en onzekerheid. Door de dementie kan die onrust versterkt worden.

Ook kan je naaste door de dementie vergeten wat ze kort daarvoor ook al heeft gevraagd. Zo kan het voorkomen dat je je naaste heel vaak op één dag moet confronteren met de diagnose. Bijvoorbeeld omdat sommige dingen niet lukken zoals ze gewend was en ze vraagt hoe dat kan. De diagnose kan dan iedere keer weer binnenkomen als een mokerslag. Elke keer dat je het vertelt, wordt de rust van je naaste ernstig verstoord.

Hoe maak je een afweging?

Dat iemand onrustig en verdrietig wordt van de confrontatie met de diagnose is niet vreemd. Je naaste (en jij) kunnen en mogen rouwen om de impact die dementie op jullie leven heeft. Je hoeft iemand niet te beschermen tegen pijn en verdriet. Daarmee ben ik het eens, maar: het is aan een ieder zelf om in te schatten of het in de betreffende situatie wenselijk is. Overleg dit eventueel met de (huis)arts.

Bij het diagnosegesprek met de arts vind ik het moreel onverantwoord om daarin de persoon met dementie niet te betrekken. Het is belangrijk dat de arts aan je naaste vertelt wat ze heeft en wat ze kan verwachten.

In de periodes daarna kan het voorkomen dat je naaste vergeet wat ze heeft. Misschien raakt ze zelfs helemaal van de kaart wanneer je zegt dat ze dementie heeft. Dan kan de afweging zijn om, voor de rust, hierover alleen te spreken als ze ernaar vraagt. Zoals ik al zei: eerlijkheid is iets anders dan openheid. Over de diagnose kun je eerlijk zijn als je naaste ernaar vraagt. Bijvoorbeeld als je naaste wil weten waarom je bepaalde taken overneemt. Dat je niet open bent, doe je om haar bestwil, om niet steeds haar rust te verstoren.

Daarnaast kan het helpen om je in dit soort situaties steeds af te vragen: in hoeverre ben ik, welke keuze ik ook maak, voor mijn naaste met dementie een te vertrouwen persoon? Het is essentieel dat je te vertrouwen bent, ook al vertel je bepaalde dingen niet.

Wat zou jij doen? Laat het hieronder weten in een reactie.

Foto: Mike Raanhuis

Dementie dilemma 

In de rubriek Dementie dilemma gaat expert Tim van Iersel in op dilemma’s van mantelzorgers. Tim is ethicus en geestelijk verzorger. In 2018 verscheen zijn boek Dilemma’s bij dementie. Heb je zelf een vraag aan Tim? Of wil je hem een dilemma voorleggen?

0 reacties