Terug naar
Expert
geschatte leestijd 2 min

Wat doe je als je naaste teveel eet?

Gezondheid is een belangrijke waarde voor ieder mens. Soms ontstaat er door de dementie echter ontremming, waardoor iemand helemaal geen rekening meer houdt met gezondheid. Moet je dan altijd alles in het werk stellen om de gezondheid maar te behouden of te bevorderen? Of kun je ook voor andere waarden kiezen?

Hoe vaak zeggen we bij de geboorte van een baby niet: ‘Als het maar gezond is.’ Of wanneer we over ouder worden spreken: ‘Oud worden is niet erg, zolang ik maar gezond ben.’ Gezondheid is dus een belangrijke factor in het leven. Dat geldt nog steeds als je naaste dementie heeft.

Gezond of niet?

Wanneer je naaste bijvoorbeeld ongeremd eet, kan zij door overgewicht immobiel worden. Hierdoor zal je naaste minder bewegen, wat nadelig is voor de lichamelijke gezondheid. Zo kan het risico op hart- en vaatziekten toenemen. En als je naaste diabetes heeft, kan dit problematische vormen aannemen.

Maar in hoeverre moet je daar nog rekening mee houden als je naaste oud is of zich in de laatste levensfase bevindt? Dan kan ze toch beter genieten, waarvan ze nog kán genieten? De maaltijd is voor veel mensen met gevorderde dementie een van de weinige hoogtepunten op een dag. Het zijn momenten, waarnaar mensen kunnen uitzien. Genieten van lekker eten is een belangrijke voorwaarde voor psychisch welbevinden. Wie ben jij dan om dat af te nemen, zelfs wanneer het de gezondheid schaadt?

Culturele verschillen in beleving van eten zijn hierbij ook belangrijk. Vanuit sommige culturen wordt grote waarde gehecht aan lekker zoet eten. Juist als iemand ziek of behoeftig is, verdient diegene lekker, feestelijk en zoetig eten. Sommigen gaan er zelfs vanuit dat ‘zolang iemand nog (lekker) eet, diegene nog gezond is, of in elk geval niet dood gaat.’ Dergelijke belevingen bestaan en zijn niet goed of fout.

Afwegen

Juist in de laatste levensfase is het essentieel om zoveel mogelijk de kwaliteit van leven te bevorderen. Laat de opvattingen van je naaste over wat kwaliteit is, daarbij leidend zijn. Als dat bijvoorbeeld het genieten van lekkere, maar ongezonde, voeding is, rechtvaardigt dat de beslissing om daarvoor te kiezen.

Maar als je naaste door al dat eten aankomt en vervolgens minder kan bewegen, kan je een andere keuze maken. Zeker als bewegen ook belangrijk is voor je naaste. In dat geval kun je beslissen om je naaste te motiveren om toch gezondere voeding te eten.

Rechtvaardigheid in het verpleeghuis

Woont je naaste in een verpleeghuis? Dan komt er nog een ander punt kijken. Als je naaste door haar ongezonde gedrag te veel zorg opeist, gaat dit ten koste van de zorg voor andere bewoners. De waarde van rechtvaardigheid komt dan in het gedrang. Een zorgverlener kan zijn tijd en geld maar één keer besteden. Het kan niet zo zijn dat één persoon dat grotendeels opeist. Bijvoorbeeld omdat diegene wil genieten van erg zoete voeding, maar daardoor steeds extra zorg nodig heeft. Het welzijn van de andere bewoners speelt immers ook een rol. Is dit iets dat speelt in de situatie van je naaste? Ga dan in gesprek met de zorgverleners om samen tot een passende oplossing te komen.

Wat zou jij doen als je naaste steeds meer of ongezonder gaat eten? Deel het hieronder in een reactie. Met jouw tips kun je anderen inspireren.

Foto: Mike Raanhuis

Dementie dilemma 

In de rubriek Dementie dilemma gaat expert Tim van Iersel in op dilemma’s van mantelzorgers. Tim is ethicus en geestelijk verzorger. In 2018 verscheen zijn boek Dilemma’s bij dementie. Heb je zelf een vraag aan Tim? Of wil je hem een dilemma voorleggen?

0 reacties