Informatie
geschatte leestijd 3 min

Gedwongen opname bij dementie

Als je naaste, ondanks al jullie inspanningen, zich blijft verzetten tegen opname, kun je uiteindelijk voor een gedwongen opname komen te staan. Een gedwongen opname is een heftige ervaring, maar kan noodzakelijk zijn voor de veiligheid en gezondheid van je naaste.

Twee vormen van gedwongen opname

Is het verstandig dat je naaste op korte termijn in een verpleeghuis gaat wonen, maar is haar veiligheid of gezondheid niet direct in gevaar? Dan gaat een gedwongen opname volgens een rechterlijke machtiging (rm). Deze rm-procedure kan een paar weken duren.

Gaat het om een noodsituatie die niet kan wachten op de tijd die een rm-procedure duurt? Bestaat er direct gevaar voor de gezondheid en veiligheid van je naaste en eventueel haar omgeving? Dan kan de politie een procedure tot inbewaringstelling (ibs) starten.

Rechterlijke machtiging

De officier van justitie bepaalt of de procedure voor een rechterlijke machtiging (rm) gestart moet worden, meestal op verzoek van een arts. Ook partners, directe familieleden, de curator, mentor of voogd kunnen om een rechterlijke machtiging vragen. De officier van justitie vraagt eerst een onafhankelijke arts je naaste te onderzoeken. Hij probeert antwoorden te vinden op de volgende vragen:

  • Is de situatie voor je naaste gevaarlijk, of is haar gedrag gevaarlijk voor anderen?
  • Is dementie de oorzaak van de gevaarlijke situatie?
  • Is een opname in een verpleeghuis de enige manier om het gevaar af te wenden?

Als de arts vindt dat opname noodzakelijk is en de officier van justitie is het met hem eens, gaat de rechter met je naaste praten, en misschien ook met jou of andere betrokkenen. Als ook de rechter opname noodzakelijk vindt, moet je naaste binnen twee weken opgenomen worden in een verpleeghuis.

Krijgt je naaste een rechterlijke machtiging, dan brengen de politie en hulpverleners van de GGD of de crisisdienst haar met een ambulance naar het verpleeghuis.

Inbewaringstelling

Wanneer is er sprake van een noodsituatie die een inbewaringstelling (ibs) noodzakelijk maakt? Misschien heeft je naaste zich zodanig verwaarloosd dat het risico bestaat dat ze ernstig ziek wordt. Of is ze zo agressief dat ze misschien zichzelf of anderen pijn gaat doen. Opname is dan acuut nodig om erger te voorkomen.

Een ibs-procedure begint bij de politie. Daar komt de melding van de crisissituatie binnen. De politie schakelt de crisisdienst van de GGZ in. De dienstdoende arts onderzoekt je naaste op ongeveer dezelfde manier als bij een rechterlijke machtiging. Een verschil is dat het onderzoek bij een ibs-procedure altijd plaatsvindt op de plek waar je naaste op dat moment is. Dit kan dus ook het politiebureau zijn, of een opvangruimte in een verpleeghuis.

Als de arts vindt dat een inbewaringstelling noodzakelijk is, stuurt hij de geneeskundige verklaring naar de burgemeester van de gemeente waar je naaste op dat moment is. De burgemeester beslist zonder je naaste te zien. Hij gaat af op het advies van de deskundigen en zet enkel zijn handtekening voor akkoord. Met de handtekening van de burgemeester wordt je naaste binnen 24 uur naar het verpleeghuis gebracht.

De officier van justitie geeft daarna aan of hij vindt dat je naaste opgenomen moet blijven. Zo nee, mag ze meteen naar huis. Zo ja, zal de rechter, na een gesprek met je naaste, een definitief besluit nemen. Je naaste heeft recht op gratis bijstand van een advocaat, hij is ook aanwezig bij het gesprek met de rechter.

'Mijn 81-jarige vader is met een ibs opgenomen, het duizelt me.'

Deelnemer forum Alzheimer Nederland

Vervoer in de ambulance

Je naaste wordt meegenomen en naar het verpleeghuis gebracht. Zowel bij een rechterlijke machtiging als bij een inbewaringstelling gebeurt dit in een ambulance. Als het niet anders kan, mogen de hulpdiensten (politie, ambulancepersoneel) de deur van de woning forceren en je naaste vastpakken. Bij hevig verzet en als het voor de veiligheid nodig is, kan de politie zelfs handboeien gebruiken. Alleen als het echt niet anders kan, mag de ambulanceverpleegkundige rustgevende medicatie geven.

Zo hoeft het natuurlijk niet te gaan, maar weet dat het kan en mag.

In het verpleeghuis

Zit je naaste in het verpleeghuis met een rm of ibs, dan mag je haar niet zomaar meenemen voor een uitje of een weekendje thuis. Daar heb je toestemming voor nodig van het verantwoordelijke directielid van het verpleeghuis.

In een brief aan de arts kun je vragen of je naaste al dan niet tijdelijk met jou mee mag. De arts moet binnen twee weken laten weten of de gezondheid van je naaste het toelaat dat ze met jou meegaat.

0 reacties