Informatie
geschatte leestijd 2 min

Wat is dementie?

Deze website gaat over leven met dementie. Maar wat is dementie nu eigenlijk precies? Dementie is de naam voor een combinatie van symptomen (een syndroom). Hierdoor kunnen de hersenen informatie niet meer goed verwerken. Het gevolg is dat het lichaam en de geest achteruitgaan. Er zijn ruim vijftig verschillende vormen van dementie.

Veelvoorkomende symptomen van dementie

Dementie veroorzaakt schade aan de hersenen. Hierdoor kan je naaste simpele dagelijkse taken minder goed of niet meer uitvoeren. In het begin zal ze bijvoorbeeld moeite hebben met het juist innemen van medicijnen, of het betalen van rekeningen. Later zullen ook taken als koken en aankleden steeds meer moeite gaan kosten.

Mensen met dementie hebben last van één of meerdere van de volgende symptomen:

  • Geheugenstoornissen
  • Taalproblemen in woord of schrift (afasie)
  • Problemen met het uitvoeren van complexe handelingen (apraxie)
  • Problemen met het herkennen van voorwerpen (agnosie)
  • Problemen met logisch denken, plannen, organiseren en uitvoeren van activiteiten
  • Aandachts- of concentratieproblemen of verminderde mentale verwerkingssnelheid
  • Stoornissen in het denken in beelden (visueel-ruimtelijk denken) of het tekenen of namaken van voorwerpen

Er is pas sprake van dementie als bovenstaande symptomen steeds erger worden en niet door een ander ziektebeeld te verklaren zijn, zoals een delier, een depressie of schizofrenie. 

‘Eerst dachten we dat mama een hersenbloeding had gehad. Ze had ineens moeite om bepaalde woorden te vinden. Maar dat bleef zo. Uiteindelijk bleek het toch alzheimer.’

Marieke (53)

Wat gebeurt er in de hersenen?

Dementie gaat samen met het verlies van verbindingen tussen de hersencellen (neuronen). De neuronen kunnen daardoor niet meer goed met elkaar communiceren. Naarmate de ziekte vordert, gaan ook de neuronen verloren. Door deze processen kunnen de hersenen tien tot vijftien procent in omvang krimpen.

Verloop van de ziekte

Het verloop en de ziekteverschijnselen van dementie zijn afhankelijk van de vorm en van welke hersenfuncties beschadigd zijn. Er zijn ruim vijftig verschillende vormen van dementie. De ziekte van Alzheimer en vasculaire dementie komen het meest voor. Daarnaast verschilt het verloop van de ziekte per persoon. Bij sommige mensen kan de achteruitgang heel snel verlopen, terwijl anderen nog jarenlang een relatief normaal leven kunnen leiden.

Mensen met dementie leven gemiddeld acht jaar met de ziekte. Zeventig procent van hen woont thuis, met hulp van hun naasten. De klachten nemen gedurende het ziekteproces toe en worden geleidelijk zo ernstig dat ze het dagelijks functioneren sterk belemmeren. Vaak komen ook andere verschijnselen en ziektebeelden voor, zoals:

  • Desoriëntatie in tijd, plaats of persoon
  • Stemmings- of gedragsveranderingen, zoals depressie- en/of angstklachten
  • Lusteloosheid of juist hyperactiviteit, rusteloos gedrag en agitatie
  • Wanen en hallucinaties
  • Lichamelijke problemen, zoals algehele verzwakking, ontstekingen, incontinentie en pijnklachten

Op den duur zal je naaste waarschijnlijk 24 uur per dag zorg nodig hebben. Uiteindelijk raakt ze door de gevolgen van dementie zo verzwakt dat een andere ziekte of infectie de uiteindelijke doodsoorzaak kan zijn. Een veelvoorkomend voorbeeld is een longontsteking, vaak ontstaan doordat je naaste in een laat stadium van de ziekte problemen krijgt met slikken.

Oorzaken van dementie

Dementie is het gevolg van schade in de hersenen. Er zijn meer dan vijftig ziektes die deze aandoening kunnen veroorzaken. Er is nog niet genoeg bekend over de oorzaken om het ontstaan ervan tegen te gaan. Een slechte conditie van hart en bloedvaten kan de kans op vasculaire dementie en de ziekte van Alzheimer verhogen. Gevarieerd en niet te vet eten, matig zijn met alcohol, niet roken en regelmatig bewegen, verkleinen de kans op dementie. Dementie is zelden erfelijk.

Als dementie is vastgesteld, is het belangrijk te achterhalen welke vorm het is. Er is weliswaar nog geen genezing mogelijk, maar er zijn wel mogelijkheden voor behandeling en begeleiding. Deze verschillen per soort dementie. Wereldwijd vindt er veel onderzoek plaats om genezing uiteindelijk mogelijk te maken. 

0 reacties