Informatie
geschatte leestijd 3 min

De keuze voor wel of geen euthanasie

Gedurende het ziekteproces van je naaste met dementie, komen jullie voor zware beslissingen te staan. Zoals beslissingen met betrekking tot het levenseinde, die je naaste in een later stadium van de dementie niet meer kan nemen. Daarom is het belangrijk hier tijdig over na te denken en samen te bespreken, zolang ze haar wensen goed kan uiten. De keuze voor wel of geen euthanasie is daar één van.

Probeer het bespreekbaar te maken

Er zijn veel mogelijkheden en keuzes rond het levenseinde bij dementie. Euthanasie is daar één van. Kenmerkend voor euthanasie is dat je naaste zelf de regie houdt over de manier waarop ze het leven verlaat. Het actief beëindigen van een mensenleven roept echter sterke gevoelens en twijfels op. De meningen kunnen verschillen, ook binnen de familie. Daarom is het belangrijk om het onderwerp tijdig bespreekbaar te maken met je naaste en iedereen die dicht bij haar staat. Dat is moeilijk, maar hopelijk niet onmogelijk. Het juiste moment van zo’n gesprek is niet aan te geven. Weet dat je er nooit te vroeg mee kunt zijn, wel te laat.

In het gesprek is het verstandig om ook de alternatieven voor euthanasie met elkaar te bespreken:

  • Palliatieve sedatie, waarbij je naaste wordt verdoofd en in slaap gebracht tot het moment van overlijden. Ze heeft geen pijn en sterft aan de ziekte zelf en niet aan de medicijnen. Palliatieve sedatie mag een arts alleen toepassen als je naaste nog een levensverwachting van maximaal twee weken heeft.
  • Versterven door te stoppen met eten en drinken. Je naaste stopt zelf met eten en drinken (ze heeft er geen behoefte meer aan) en heeft vooraf aangegeven dat ze niet op kunstmatige wijze voedsel en vocht toegediend wil krijgen. Door goed voor haar te zorgen en ongemakken als pijn, jeuk, benauwdheid en onrust te bestrijden, maak je het levenseinde voor haar zo comfortabel mogelijk.

‘We zijn al jaren lid van de vereniging voor vrijwillige euthanasie. Maar ze kan nu niet meer zeggen: “Ja, ik wil een eind aan mijn leven maken.” Ik weet het dus niet.’

André (71)

Voorwaarden voor euthanasie

Hoewel euthanasie onder bepaalde voorwaarden is toegestaan, wordt het zelden toegepast bij iemand met dementie. Het moet namelijk voor een arts ‘onomstotelijk’ vaststaan dat dit de wens is van je naaste. Voor een arts is een euthanasiewens een van de meest indringende en belastende vragen die gesteld kunnen worden. Als je naaste dit niet meer kan aangeven, blijft het voor een arts een lastige beslissing. Daarnaast is het voor hem geen ‘normaal medisch handelen’ waardoor hij altijd de mogelijkheid heeft om te weigeren. Een euthanasieverzoek blijft een verzoek, het is geen recht. Daarnaast mag een arts alleen euthanasie toepassen onder strikte voorwaarden:

  • Er moet een wilsverklaring (of wilsbeschikking) zijn van je naaste waarin een

    euthanasieverzoek

     

    In een euthanasieverzoek of euthanasieverklaring geef je, binnen de grenzen van de wettelijke mogelijkheden, aan wanneer en waarom je in aanmerking wilt komen voor actieve levensbeëindiging.

    staat beschreven. Dit verzoek kan alleen zij opstellen, niet iemand voor haar of in haar naam.
  • Het euthanasieverzoek moet schriftelijk bij de huisarts bekend zijn. Het moet een vrijwillig, weloverwogen, bewust verzoek zijn dat herhaaldelijk door je naaste is geuit. Dit betekent in de praktijk dat je naaste het verzoek actueel houdt, door het regelmatig met de huisarts en de familie te bespreken.
  • Er moet sprake zijn van ondraaglijk en uitzichtloos lijden. Wat voor haar ondraaglijk en uitzichtloos lijden is, moet ze in haar verzoek beschrijven.
  • De arts beoordeelt het verzoek. Stemt hij in, dan moet hij zijn besluit ook nog laten toetsen door een SCEN-arts. SCEN staat voor ‘Steun en Consultatie bij Euthanasie in Nederland’. Dit is een arts die speciaal is opgeleid om euthanasieverzoeken te beoordelen. Alleen als hij het verzoek goedkeurt, kan de (huis)arts euthanasie toepassen.

‘Maar ik ben dus egoïstisch genoeg om te denken: ik hoop niet dat ze het doet. Omdat, omdat je, omdat ze dan eerder dood zal gaan, dan dat ik wil.’

Marjan (63)

Steun en advies

De keuze voor wel of geen euthanasie is altijd een persoonlijke keus van je naaste. Het gaat immers om háár lijden. Willen jij en je naaste met dementie meer steun en advies over euthanasie, kijk dan op de website van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE).
Je kunt je vragen en twijfels ook delen in een reactie op dit artikel.

Geestelijk verzorger / ethicus

Tim is geestelijk verzorger en ethicus. Hij helpt je graag verder met vragen over het omgaan met verlies (nu en later), zingeving of dilemma’s bij dementie.
 

Stel mij een vraag > Bekijk mijn profiel >
Gerelateerde artikelen:
0 reacties
Gerelateerde artikelen:

Samen met jou en andere mantelzorgers willen we ontdekken wat we nog allemaal kunnen verbeteren aan dementie.nl.

Geef ons advies